Hexagon (Lix-gees)

Hexagon waa shakhsi fidsan (polygon) oo ka kooban lix dhinac toosan iyo lix rukun (xagal). Waa mid ka mid ah shakhsiyaadka ugu badan ee lagu barto joomatariga aasaasiga ah, waxaana loo isticmaalaa dhisme, naqshadeyn iyo falanqayn xisaabeed.

Wadarta xagallada gudaha ee hexagon fudud waa 720 darajo. Tan waxaa laga helayaa qaacidada guud ee (n − 2) × 180, halkaas oo n uu yahay tirada dhinacyada. Hexagon-ka lagu qeexi karo laba nooc oo waaweyn: mid caadi ah (regular) iyo mid aan caadi ahayn.

Hexagon-ka caadiga ah

Hexagon-ka caadiga ah wuxuu leeyahay lix dhinac oo isle'eg iyo lix xagal oo mid walba yahay 120 daraja. Wuxuu leeyahay lix xariiq oo simid (symmetry) ah iyo wareeg-simid heer lix ah. Waxaa lagu qeybin karaa lix saddexagal oo dhinacyadoodu siman yihiin (equilateral), taasoo ka dhigaysa mid si fudud loo dhisi karo isagoo la adeegsanayo kaliya kumbaas iyo mastarad.

Haddii dhinac kastaa uu yahay a, bedka hexagon-ka caadiga ah waa (3√3 ⁄ 2) × a². Wareega (perimeter) waa 6a. Fogaanta laga bilaabo bartamaha ilaa rukun kasta waxay la mid tahay dhererka dhinaca, sifo gaar u ah hexagon-ka kaligiis.

Buux-gelinta bannaanka

Hexagon-ka caadiga ah waa mid ka mid ah saddexda shakhsi caadi ah — saddexagal, afargees iyo hexagon — ee kaligood buuxin kara bannaanka fidsan iyada oo aan farax ama isdul-saarid dhicin. Nidaamkan buux-gelinta waxaa lagu magacaabaa tessellation. Sababtoo ah saddex xagal oo 120 daraja ah ayaa isku darsanaya 360 daraja, saddex hexagon ayaa ku kulmi kara bar kasta.

Muuqaalada dabiiciga ah iyo isticmaalka

Qaabka hexagon-ka wuxuu ka soo baxaa dabeecadda: guryaha shinnida ee malabka waxay leeyihiin unug hexagon ah oo dhinacyada wadaaga, taas oo yareysa shamacda loo baahan yahay marka la barbar dhigo bedka la kaydinayo. Sidoo kale, xaddiga qaarkood ee jaleecada barafka iyo qaab-dhismeedka atamka ee qaar ka mid ah walxaha (tusaale, xarunta karboonka ee benzene iyo graphite) waxay leeyihiin qaab lix-gees ah.

Farsamada guud, hexagon waxaa loo isticmaalaa madaxyada boolalka iyo ku-xirayaasha (nut), taas oo u ogolaanaysa aalad in ay ka qabsato lix jiho oo kala duwan. Waxaa kaloo loo isticmaalaa unugyada shabakadaha iyo khariidadaha ciyaaraha strateejiyeed, maadaama unug kasta uu deris toos ah la yahay lix unug oo fogaan siman.