Hindi

Hindi (Af Hindi) waa luqad ka tirsan qoyska Hindo-Aryan, oo iyaduna ka soo baxday laanta Hindo-Iiraan ee luqadaha Hindo-Yurubiyaanka. Waxaa badanaa lagaga hadlaa waqooyiga iyo bartamaha Hindiya, gaar ahaan gobollada Uttar Pradesh, Bihar, Madhya Pradesh, Rajasthan, Haryana iyo magaalada Delhi. Waa mid ka mid ah luqadaha ugu badan ee dunida ku hadlaan, marka lagu daro kuwa ku hadla luqadda hooyo iyo kuwa labaad u haysta.

Hindi waxaa lagu qoraa farta Devanagari, oo ah far xagga midig u socota (bidix ilaa midig) oo laga soo qaatay dhaqanka qorista Brahmi. Farta Devanagari waxay leedahay astaamo shaqal iyo shibbane oo si joogto ah isugu dhafan, waxaana lagu qoraa sidoo kale Sanskrit, Marathi iyo Nepali.

Xaalada sharciga ah

Dastuurka Hindiya wuxuu Hindi (oo lagu qoro Devanagari) ka dhigay luqadda rasmiga ah ee dawladda dhexe, iyadoo Ingiriisiguna loo isticmaalo hawlaha rasmiga ah. Hindiya ma laha hal luqad qaran oo keliya; gobol kastaa wuxuu leeyahay luqad ama luqado rasmi ah. Gobollada koonfurta iyo bariga qaar, doorka Hindi wuxuu ahaa arrin siyaasadeed oo laga dooday, iyadoo dadka deegaanku ay difaacaan luqadahooda hooyo.

Xiriirka Urduu

Hindi iyo Urduu waxay wadaagaan naxwe iyo erey-bixin aasaasi ah oo isku mid ah, ilaa heer ay dadka ku hadlaa isla-fahmi karaan hadalka caadiga ah. Kala duwanaanshuhu wuxuu ku jiraa farta — Urduu waxaa lagu qoraa far Carabi ah oo la habeeyay — iyo erey-bixinta heerka sare: Hindi waxay ka soo qaadataa Sanskrit, halka Urduu ay ka soo qaadato Faarisi iyo Carabi. Isku-darka labada mararka qaar waxaa loogu yeeraa Hindustani.

Lahjadaha iyo dhaqanka

Waxaa jira lahjado badan oo hoos yimaada ama la xiriira Hindi, sida Braj Bhasha, Awadhi, Bhojpuri iyo Haryanvi. Qaar ka mid ah waxaa loo aqoonsaday luqado madax-banaan. Suugaanta hore ee Hindi waxay ku qornayd Braj iyo Awadhi, gaar ahaan gabayada diinta ee qarniyada dhexe. Maanta, warbaahinta, filimada Bollywood iyo daabacaadda ayaa ka dhigay Hindi luqad si weyn loogu faafiyay Hindiya iyo dibaddaba.