Hummaag noqod

Hummaag noqod (Ingiriisi: reflection) waa hab-dhaqan mawjadeed: marka mawjad — sida iftiin, dhawaaq ama mawjad biyeed — gaadho wejiga u dhexeeya laba walxood oo kala duwan, qayb ka mid ah tamarta ayaa dib ugu noqota walaxdii ay ka timid halkii ay u gudbi lahayd. Waa mid ka mid ah saddexda arrin ee guud ee ka dhaca wejigaas: hummaag noqod, gudbis (transmission) iyo nuugid (absorption).

Hummaag noqod ayaa aasaas u ah muraayadaha, raadaarka, sonaarka iyo aragga guud, maxaa yeelay walxaha badankood ma soo saaraan iftiin laakiin waxay dib u celiyaan iftiinka ku dhaca. Isla mabda'a ayaa lagu qeexaa dhawaaqa dib u soo noqda (dhawaaq-celin) iyo mawjadaha korontada iyo birlabta ee siligyada iyo hawada.

Sharciga hummaag noqoshada

Marka mawjad tooska ah ku dhacdo wejiga, waxaa la isticmaalaa xariiq toosan oo ku taagan wejiga oo la yidhaahdo caadi (normal). Xagasha soo-dhaca (inta u dhaxaysa mawjadda soo socota iyo caadiga) waxay la mid tahay xagasha dib-u-noqoshada. Sidoo kale, mawjadda soo socota, mid dib u noqotay iyo caadiga waxay ku wada jiraan hal diyaarad. Labadaas qodob ayaa la isugu yeedhaa sharciyada hummaag noqoshada.

Noocyada

Marka wejigu aad u siman yahay marka loo eego dhererka mawjadda, waxaa dhaca hummaag noqod toosan (specular) oo sawir cad soo saara, sida muraayadda. Marka wejigu qallafsan yahay, mawjaddu waxay u kala firidhsataa jihooyin kala duwan; taas waxaa la yidhaahdaa kala-firdhis (diffuse). Sababta oo ah kala-firdhiska, warqad cad waa la arki karaa dhinac kasta laakiin sawir kama muuqdo.

Qayb ahaan iyo gebi ahaan

Inta dib u noqota waxay ku xidhan tahay sifooyinka labada walxood iyo xagasha soo-dhaca. Marka mawjaddu ka gudubto walax leh xawaare mawjadeed hooseeya oo u socoto mid leh xawaare sare (tusaale, iftiin ka bixi doona biyaha una socda hawada), oo xagashu ka weyn tahay xad la yidhaahdo xagasha xasaasiga ah, mawjadda oo dhan ayaa dib u noqota. Taas waxaa la yidhaahdaa hummaag noqod gebi ah ee gudaha (total internal reflection), waana aasaaska fiiber-optikada.

Isticmaal

Raadaarka iyo sonaarka waxay cabbiraan wakhtiga ay qaadato mawjadda inay dib u soo noqoto si loo ogaado masaafada shayga. Sawir-qaadista caafimaadka ee ultrasound waxay isticmaashaa dhawaaq dib uga soo noqda kala-goysyada unugyada. Injineernimada dhawaaqa, qolalka lagu duubo waxaa lagu daboolaa walxo nuugaya si loo yareeyo dhawaaq-celinta.