Hunguriga cuntada

Hunguriga cuntada (Af-Ingiriisi: esophagus) waa tuubo muruqyo leh oo ka mid ah habka dheefshiidka. Waxay isku xidhaa fooqaha (pharynx) ee daba-galka afka iyo caloosha. Shaqadeeda ugu weyn waa in ay cuntada iyo cabitaanka gaadhsiiso caloosha iyadoo la kaashanaysa dhaqdhaqaaq muruqyo oo isdaba-joog ah.

Hunguriga wuxuu marayaa dhabta laabta, isagoo u dhexeeya qanjidhka neefta (trachea) ee hore iyo laf-dhabarta ee dambe. Kadib wuxuu ka gudbaa diaphragm-ka (muruqa kala qaybiya laabta iyo caloosha) isagoo ku biiraya caloosha.

Qaab-dhismeedka

Derbiga hunguriga wuxuu ka kooban yahay dhowr lakab: lakabka gudaha ee mucosa, submucosa, lakab muruqyo ah, iyo lakab dibadeed. Lakabka gudaha ee hunguriga waa nooc ka duwan kan caloosha; wuxuu u eg yahay maqaar celceliya oo ka celiya xoqidda cuntada gudbaysa. Muruqyada waxay ka kooban yihiin qayb toosan iyo qayb wareegsan, taasoo suurtogelinaysa in tuubada la riixo cuntada.

Shaqada iyo peristalsis

Marka la liqo, muruqyada hunguriga waxay sameeyaan mowjado isdaba-joog ah oo la yidhaahdo peristalsis. Mowjaddu waxay cuntada hoos u riixdaa xitaa haddii qofku jiifo. Labada daraf ee hunguriga waxaa ku yaal xidhitaanno muruqyo ah (sphincter). Midka sare wuxuu ka hortagaa in hawada la liqo; midka hoose wuxuu xidhaa waddada u dhaxaysa caloosha si aysan dheecaanka caloosha dib ugu soo noqon.

Xaalado caafimaad oo la xidhiidha

Marka xidhitaanka hoose uu si buuxda u shaqayn waayo, dheecaanka aashitada leh ee caloosha wuu soo noqon karaa; xaaladdan waxaa loo yaqaan dib-u-noqoshada aashitada (reflux). Xaalado kale waxaa ka mid ah bararka mareenka, adkaanta liqidda (dysphagia), iyo kansarka hunguriga. Baadhista badanaa waxaa lagu sameeyaa endoscope (qalab kaamerad leh oo afka laga gelinayo) ama sawir-qaadis raajo ah.