Hunguriga neefta

Hunguriga neefta (Ingiriis: trachea) waa dhuun hawo oo ku taal qoorta iyo laabta hore ee bini'aadamka iyo naasleyda kale. Waxay xidhiidhisaa hunguriga sare (larynx) iyo laamaha waaweyn ee sambabbada (bronchi). Shaqadeeda ugu weyn waa in ay hawada u marto sambabbada oo ay xoogaa nadiifiso, kululayso oo qoyaan siiso intii ay socoto.

Hunguriga neefta wuxuu ka koobnaa siday isugu xigaan giraanno karkaruf ah oo dhinaca hore iyo dhinacyada gaashaanta u ah, halka dhinaca danbe uu ku xidhan yahay muruq siman iyo unug isku-xidh. Qaab-dhismeedkani wuxuu ka dhigayaa dhuun furan oo aan burburin marka neefta la soo jiito, laakiin weli leh dabacsanaan u oggolaanaysa in cuntada marto oesophagus-ka ku dhegan dhabarka.

Dhismaha

Gudaha waxaa ku yaal xuub (mucosa) leh unugyo dheer oo timo yaryar (cilia) leh iyo unugyo dhiiqo (mucus) soo saara. Dhiiqadu waxay qabataa boodhka iyo jeermiska, cilia-duna waxay kor ugu kaxeeyaan xagga hunguriga, halkaas oo la liqo ama la qufaco. Nidaamkan waxaa loo yaqaan raad-nadiifiyaha mucociliary. Sigaarka iyo hawada wasakhda ah way dhaawici karaan cilia-da, taasoo yareysa nadiifinta.

Meel-u-yaalka

Hunguriga neefta wuxuu ka bilaabmaa hoosta larynx-ka qoorta, wuxuuna hoos ugu dhaadaa laabta, halkaasoo uu ku kala qaybsamo laba bronchi oo midig iyo bidix ah. Barta kala-qaybsanaanta waxaa loo yaqaan carina. Bronchus-ka midig ayaa caadi ahaan ka toosan oo ka ballaadhan kan bidix, sidaas darteed shay la neefsado badanaa dhankiisa ayuu galaa. Thyroid-ka wuxuu ku fadhiyaa qaybta sare ee dhuunta.

Xaaladaha caafimaad

Waxaa dhici kara caabuq (tracheitis), cidhiidhi (tracheal stenosis) oo ka dhasha dhaawac ama tuubbo neefsiin oo muddo dheer la geliyo, iyo xidhitaan ka dhalata shay la neefsado. Marka neefsashada la waayo, dhakhaatiirtu waxay samayn karaan tracheostomy — dalool laabta sare oo dhuunta lagu furo si hawadu si toos ah u gasho. Kansarka dhuunta neefta waa mid naadir ah marka la barbardhigo kan sambabbada.