Ibka naaska

Ibka naaska (Ingiriisi: nipple) waa buro yar oo ka soo taagan bartamaha naaska. Waa meesha ay ku dhammaadaan qanjidhada caanaha ee naaska, sidaas darteed waa halka caanaha ka soo baxaan xilliga nuujinta. Ibka waxaa ku wareegsan meel midab ka duwan maqaarka kale oo la yiraahdo areola (goobada midabka leh).

Ibku wuxuu ku yaal ragga iyo dumarkaba, laakiin shaqadiisa caanaha soo saarista waxay firfircoonaataa oo keliya dumarka xilliga uurka ka dib iyo marka la nuujiyo. Cabbirka, midabka iyo qaabka ibka aad bay isugu kala duwan yihiin dadka, iyagoo ku xiran hidaha, jinsiga, da'da iyo taariikhda uurka.

Qaab-dhismeedka

Gudaha ibka waxaa mara dhowr xidid oo caano-sida ah (lactiferous ducts) oo ka yimaada qanjidhada naaska oo ku fura dusha ibka daloolo yaryar. Ibka waxaa ku jira murqo fudud oo iskiis u shaqeysa; marka la taabto ama qabow la kulmo way isku dhufataa oo ibku wuu adkaadaa. Areola waxay leedahay qanjidho yaryar (kuwa Montgomery) oo soo saara dareere subkaya oo maqaarka ka ilaaliya qallalka xilliga nuujinta.

Shaqada nuujinta

Marka ilmuhu ibka nuugo, dareenka waxaa loo gudbiyaa maskaxda, oo waxaa la sii daayaa hoormoonka oxytocin. Oxytocin wuxuu keenaa in caanaha qanjidhada ku jira loo riixo xagga xididada ibka, tallaabo loo yaqaan 'soo dejinta caanaha'. Hoormoonka prolactin ayaa dhinaca kale kordhiya soo saarista caanaha. Sidaas darteed nuugidda joogtada ah ayaa ilaalisa xaddiga caanaha.

Kala duwanaanshaha iyo xaaladaha caafimaad

Qaar dadka ka mid ah waxay leeyihiin ib gudaha u jiifa (inverted nipple), taas oo inta badan ah kala duwanaansho caadi ah. Xaalado kale waxaa ka mid ah dildilaaca ibka ee dumarka nuujiya, caabuqa (mastitis), iyo dareere ibka ka soo baxa oo aan caanaha ahayn. Isbeddel cusub oo ku yimaada qaabka ibka, gudaha u noqosho degdeg ah, ama dareere dhiig leh ayaa loo baahan yahay in dhakhtar baaro, maadaama ay mararka qaarkood calaamad u noqon karaan kansarka naaska.