Il

Il waa eray Af-Soomaali ah oo caadi ahaan loo isticmaalo saddex macne oo isku xiran. Macnaha ugu badan waa xubinta jirka ee wax lagu arko, taas oo wadarteeda la yiraahdo indho. Macnaha labaad waa meel biyo dhulka ka soo baxaan. Macnaha saddexaad waa mid la soo amaahday: halka wax laga soo qaato, sida isha macluumaadka ama isha xogta.

Erayga wuxuu leeyahay qaab tirooyin ah oo caan ah luqadda dhexdeeda: keli ahaan 'il', badan ahaan 'indho'. Isbeddelkan oo kale (jir dhan oo aan xididka keli ah ka soo bixin) waxaa ku jira erayo kale oo Af-Soomaali ah, waana mid ay barayaasha luqadda tusaale ahaan u soo qaataan.

Macnaha jireed

Marka loo isticmaalo xubinta jirka, 'il' waxay tilmaamaysaa uurka indhaha ee madaxa ku dhex jira. Erayada la xiriira waxaa ka mid ah 'isha', 'indhaha', 'aragga' (awoodda wax arag), iyo 'indho-la'aan' (aragga oo maqan). Xanuunnada indhaha, sida indho-cadaadis ama indho-madoobaad, waxay caado u yihiin in lagu magacaabo eraybixin caafimaad oo la dejiyay.

Ilaha biyaha

Macnaha labaad, 'il' waa halka biyo dhulka hoostiisa ka soo burqadaan. Deegaannada xoolo-dhaqatada ah, ilaha noocan ah waxay saameyn ku leeyihiin xilliyada guuritaanka iyo goobaha degsiimada. Magacyo goobeed oo badan oo Soomaaliyeed waxay ku bilowdaan ama ku jiraan erayga, taas oo muujinaysa muhiimadda biyaha ee magac-bixinta dhulka.

Isticmaalka ekaanta ah

Isticmaalka saddexaad wuxuu ka dhashay labada hore. Waxaa la yiraahdaa 'isha warka' ama 'isha xogta' marka la tilmaamayo meesha macluumaadku ka yimid. Warfaafinta iyo cilmi-baarista Af-Soomaali ku qoran, ereygan ayaa u adeega macnaha erayga Ingiriisiga ah ee 'source'. Sidoo kale waxaa jira odhaah iyo maahmaahyo isticmaala erayga si tilmaameed ah, tusaale ahaan marka lagu tilmaamayo qof feejignaan ama ilaalin ku sameeya arrin.