Ilmo

Ilmo waa magaca loo bixiyo qofka yar ee dhallinta ah, gaar ahaan bilaha ugu horreeya ee dhalashada ka dib. Af-Soomaaliga waxaa sidoo kale loo isticmaalaa ereyada caruur, ciyaal iyo ubad, laakiin kuwaas badanaa waxay tilmaamaan koox ama da' ka ballaaran. Erey ahaan, ilmo waxaa lagu tilmaami karaa qof aan weli isku filnaan karin quudinta, socodka iyo daryeelka naftiisa.

Marxaladaha koritaanka aadanaha, ilmaha waxaa lagu qeexaa mid ku tiirsan daryeelka waalidka ama qofka masuulka ah. Muddadan waxaa ka mid ah isbeddello degdeg ah oo la xiriira miisaanka, dhererka, maskaxda iyo awoodda isgaarsiinta. Luqadaha kale, sida Ingiriisiga 'infant' iyo Carabiga 'رضيع', waxay tilmaamayaan si isku mid ah qofka yar ee weli naaska ama caanaha ku nool.

Qeexid iyo da'

Qeexidda da'da ilmaha way kala duwan tahay meelaha loo isticmaalo. Caafimaadka dhinaciisa, badanaa waxaa la kala saaraa dhallaanka cusub (toddobaadyada ugu horreeya), ilmaha nuuga (sannadka koowaad) iyo ilmaha socda ee is-baranaya (labada sano ee xigta). Sharciyada dalal badan, ereyga 'caruur' wuxuu koobayaa qof kasta oo ka yar 18 sano, taasoo ka duwan isticmaalka caadiga ah ee 'ilmo'.

Daryeelka iyo quudinta

Bilaha hore, quudinta aasaasiga ah waa naas-nuujin ama caano loogu talagalay dhallaanka. Waxaa la talin caadi ah in cuntada adag si tartiib ah loo bilaabo marka ilmuhu gaaro da' uu awoodo liqidda. Waxaa sidoo kale muhiim ah tallaalka, hurdada ku filan, iyo la-socodka miisaanka iyo koritaanka, si loo ogaado wixii caqabad koritaan ah.

Isgaarsiin iyo koritaanka maskaxda

Ilmuhu wuxuu bilaabaa isgaarsiin ka hor inta uusan hadlin: oohin, dhoola-cadeyn, dhawaaqyo iyo eegmo. Xiriirka joogtada ah ee ilmaha iyo daryeelayaasha ayaa la xiriira barashada luqadda iyo dareenka ammaanka. Marxaladaha caadiga ah waxaa ka mid ah fadhiisiga, gurguurashada, taagnaanta iyo ereyada ugu horreeya, laakiin xilliga ay dhacaan wuu ku kala duwan yahay ilmo ilaa ilmo.