Ilmo adeer (sidoo kale la yidhaahdo ina adeer) waa eray xidhiidh qoys oo lagu tilmaamo qofka aad la wadaagtaan awoowe ama ayeeyo, laakiin aadan la wadaagin waalid. Si kale haddii loo dhigo, waa cunugga walaalka ama walaashada aabbahaaga ama hooyadaada.

Xidhiidhkan waa mid caalami ah oo ka jira dhammaan bulshooyinka, laakiin magacaabista iyo muhiimadda bulsheed ee la siinayo way kala duwan yihiin. Af-Soomaaliga, sida luqado kale ee Afrikaanka iyo Aasiya, wuxuu kala saaraa dhinaca aabbe iyo dhinaca hooyo, taasoo ka duwan Ingiriisiga oo eray keliya (cousin) u adeegsado.

Erey-bixinta Af-Soomaaliga

Erayga "adeer" wuxuu tilmaamaa walaalka aabbaha. Sidaas darteed "ilmo adeer" asal ahaan waa cunugga walaalka aabbahaaga. "Abti" waa walaalka hooyada, halka "habaryar" ama "eeddo" loo isticmaalo walaalaha dumarka ee waalidiinta — "eeddo" waa walaashada aabbaha, "habaryar" waa walaashada hooyada. Sidaas oo ay tahay, "ilmo adeer" marar badan si ballaadhan ayaa loo adeegsadaa oo lagu tilmaamaa qof kasta oo xidhiidh sidan oo kale ah leh.

XusuusinIsticmaalka ereyada qaraabada wuu ku kala duwan yahay gobollada iyo lahjadaha. Qaar meelo ah "adeer" waxaa loo adeegsadaa si edeb ah marka nin la salaamayo, iyadoo aan xidhiidh dhiig jirin.

Kala saarista heerarka

Anthropolojiyada iyo sharciga waxay kala saaraan ilmo adeerka koowaad (first cousin), kaas oo awoowe la wadaago, iyo ilmo adeerka labaad, kaas oo awoowaha awoowaha la wadaago. Waxaa sidoo kale jira "once removed", oo macnaheedu yahay in labada qof aanay isku jiil ahayn — tusaale, cunugga ilmo adeerkaaga koowaad.

Guurka iyo sharciga

Guurka ilmo adeer waa mid la oggol yahay sharciga Islaamka, waana caado ka jirta bulshooyinka Soomaaliyeed iyo kuwa kale ee Bariga Dhexe. Dalal qaar oo reer Galbeed ah, gaar ahaan gobollo Maraykanka ku yaal, waxay xaddidaan ama mamnuucaan guurka ilmo adeerka koowaad. Cilmi-baadhista caafimaadka waxay tilmaantay in guurka qaraabada dhow uu kordhiyo fursadda cudurada dhaxalka ah ee recessive-ka, in kastoo saamiga saameynta ay ku xidhan tahay inta jiil ah oo isku guursaday.

Door bulsheed

Bulshada Soomaaliyeed, oo ku dhisan nidaam qabiil iyo jilib, ilmo adeerku waxay qayb ka yihiin kooxda "reer" ee wadaagta mas'uuliyadda diyada, gargaarka dhaqaalaha iyo difaaca. Ilmo adeerada dhinaca aabbaha ayaa inta badan lala tiriyaa isku laf ah, taasoo ka timid nidaamka abtirsiinta oo aabbaha lala raaco.

Qeybaha:358 eray · 0 ilo