Imaam Muslim
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
1 luqadood
Imaam Muslim waa Muslim ibn al-Xajjaaj al-Qushayri al-Nayaabuuri, oo ahaa culumaa'ud xadiiska ee qarniga saddexaad ee hijriga. Wuxuu ka soo jeeday magaalada Nayaabuur (Nishapur) ee ku taallay gobolka Khuraasaan, oo maanta qayb ka ah waqooyi-bari Iiraan. Waxaa lagu xusaa ururinta iyo kala saarista xadiisyada — hadallada iyo falalka la weriyay ee Nabi Muxammad.
Kitaabkiisa ugu caansan waa "al-Musnad al-Sax'iix", oo caadi ahaan loo yaqaan Sax'iix Muslim. Ahlu Sunnaha waxay u arkaan mid ka mid ah labada kitaab ee ugu heerka sarreeya xadiiska, isaga iyo Sax'iix al-Bukhaari. Labadaas waxaa badanaa lagu tilmaamaa "al-Sax'iixayn".
Nolosha iyo waxbarashada
Muslim wuxuu ku bilaabay barashada xadiiska da' yar isagoo ku sugan Nayaabuur, kadibna wuxuu safar dheer ku maray xarumaha cilmiga ee waqtigaas: Ciraaq, Xijaas, Shaam iyo Masar. Habkan safarka loo raadiyo xadiiska waxaa loo yaqaan "al-rixla fi talab al-xadiith" — ujeeddadiisu waa in weriyaha si toos ah looga maqlo, si silsiladda gudbinta loo hubiyo. Waxaa ka mid ahaa macallimiintiisa Axmad ibn Xanbal iyo Isxaaq ibn Raahawayh. Wuxuu sidoo kale la kulmay al-Bukhaari, kaas oo saameyn ku yeeshay habkiisa.
Sax'iix Muslim
Kitaabku wuxuu ka kooban yahay xadiisyo uu Muslim ku xushay shuruud adag oo la xiriira kalsoonida weriyayaasha iyo isku xirnaanta silsiladda (isnaad). Sifada ugu caansan ee habkiisa waa in uu isku meel ku soo ururiyo dhammaan jidadka (turuq) xadiis keliya, halkii uu qaybo ku kala firdhin lahaa. Sidoo kale wuxuu leeyahay hordhac (muqaddima) uu kaga hadlayo qawaaciidda aqbalidda iyo diidmada weriyayaasha, taasoo laga tiriyo bilowga qaybta cilmiga ah ee la yiraahdo "mustalax al-xadiith".
Faalloyinka iyo isbarbardhigga al-Bukhaari
Culumadu way isku khilaafeen kitaabkee ka sax badan. Badankood, gaar ahaan culumada bariga, waxay hormariyeen Sax'iix al-Bukhaari, sababtoo ah Bukhaari wuxuu shardi ka dhigay in weriyuhu la kulmo shaykhkiisa, halka Muslim ku filnaaday suurtagalnimada kulanka iyo isku waqtinimada. Culumo kale, oo ay ka mid yihiin qaar ka soo jeeday galbeedka Islaamka, waxay booqasho u dhigeen habka nidaamsan ee Muslim uu ku soo bandhigay xadiisyada. Faalloyin badan ayaa lagu qoray kitaabka; kan ugu caansan waa faallada al-Nawawi.