Imaaraatka Carabta

Imaaraatka Carabta (Carabi: الإمارات العربية المتحدة) waa dal federaal ah oo ku yaal bariga Jasiiradda Carabta, dhinaca koonfureed ee Gacanka Faaris. Waxa uu xuduud kula leeyahay Sacuudi Carabiya iyo Cumaan, badahana kula xiriira Gacanka Faaris iyo Gacanka Cumaan. Caasimaddiisu waa Abu Dhabi, halka Dubay ay tahay xarunta ganacsi iyo maaliyadeed ee ugu weyn.

Dalku wuxuu ka kooban yahay toddoba imaarad: Abu Dhabi, Dubay, Shaariqa (Sharjah), Cajmaan (Ajman), Umm Al Quwain, Fujairah iyo Raas Al Khayma. Imaarad kastaa waxay leedahay xaakim (ruler) iyo awood maxalli ah, halka arrimaha difaaca, arrimaha dibadda iyo lacagta ay gacanta ku hayso dawladda federaalka.

Taariikhda iyo samaysanka midowga

Qarniyadii 19-aad iyo 20-aad, imaaraadyada xeebta waxay heshiisyo ilaalin ah la lahaayeen Boqortooyada Britain, waxaana loo yaqaannay 'Trucial States'. Markii Britain go'aansatay inay ciidamadeeda ka saarto bariga Suweys, xaakimiinta gobolku waxay wada-hadallo ku bilaabeen samaynta midow. Bishii Diseembar 1971 ayaa la dhisay federaalka, kaddibna Raas Al Khayma waxay ku biirtay sannadkii 1972. Shiikh Zaayid bin Sultan Aal Nahyaan, oo ahaa xaakimka Abu Dhabi, ayaa noqday madaxweynihii ugu horreeyay.

Nidaamka dawladnimo

Nidaamku waa federaal ay hoggaaminayaan xaakimiin. Golaha Sare ee Federaalka (Federal Supreme Council), oo ka kooban toddobada xaakim, ayaa ah hay'adda ugu sarraysa; waxa uu dooranayaa madaxweynaha iyo ku-xigeenkiisa. Caadadu waxay tahay in xaakimka Abu Dhabi la doorto madaxweyne, xaakimka Dubayna uu noqdo ra'iisul wasaare. Golaha Qaranka Federaalka (FNC) waa hay'ad wax-la-tashi iyo kormeer ah oo xubnaheeda qayb la doorto qaybna la magacaabo. Xisbiyo siyaasadeed lama oggola.

Dadweynaha

Warbixinno lagu soo xiganayo xarunta tirakoobka federaalka ayaa sheegay in dadka dalka degan ay gaadheen ku dhawaad 11.3 milyan sannadkii 2024, iyadoo ragga ay yihiin qayb aad u badan oo dadweynaha ka mid ah. Muwaadiniinta Imaaraadku waa tiro yar oo dadka guud ka mid ah; inta badan waa shaqaale ajnabi ah oo ka yimid Aasiya Koonfureed, Bariga Aasiya, dalalka Carabta iyo Afrika, oo ku jooga fiise shaqo oo xilliyeed.

Dhaqaalaha

Saliidda iyo gaaska ayaa aasaas u ah dakhliga dawladda, gaar ahaan Abu Dhabi oo haysata inta badan kaydka. Shirkadda qaranka ADNOC waxay sannadihii dambe kordhisay awoodda soo saarista saliidda ceyriinka, iyadoo bartilmaameedkeedu ahaa in la gaadho heer ka sarreeya afar iyo bar milyan oo foosto maalintii. Dhanka kale, Dubay waxay dhisatay dhaqaale ku tiirsan ganacsi dib-u-dhoofin ah, dekedaha, duulista, dalxiiska iyo adeegyada maaliyadeed. Lacagta qaranku waa dirhamka, waxaana muddo dheer lagu xidhay doolarka Maraykanka.

Siyaasadda dibadda

Imaaraadku wuxuu xubin ka yahay Golaha Iskaashiga Khaliijka, Jaamacadda Carabta iyo Qaramada Midoobay. Sannadkii 2020 wuxuu saxeexay heshiisyada Abraham ee lagu bilaabay xidhiidh caadi ah oo Israa'iil la leeyahay. Wuxuu sidoo kale door ganacsi iyo maalgashi ku leeyahay Geeska Afrika, gaar ahaan maalgashiga dekedaha iyo waaxda ganacsiga; shirkadda DP World waxay maamushaa dekedda Berbera.