Ingiriis (Dad)
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
104 luqadood
Ingiriis (Ingiriisi: English people) waa qowmiyad iyo bulsho ku dhaqan Ingiriiska (England), oo ah mid ka mid ah afarta waddan ee ka kooban Boqortooyada Midowday. Luqadda hooyo ee inta badan waa Ingiriisiga, oo ka soo jeeda laanta Jarmalka ee reer Galbeed ee qoyska luqadaha Indo-Yurub.
Erayga "Ingiriis" waa in laga soocaa "Biritish" (British), oo ah magac dhaqan iyo dhalasho oo koobaya dadka Ingiriiska, Iskotland, Wales iyo Waqooyiga Ayrlaanda. Af-Soomaaliga dhexdiisa, ereyga "Ingiriis" waxaa marar badan loo isticmaalaa si guud oo loola jeedo dadka Boqortooyada Midowday oo dhan, gaar ahaan sababo taariikhi ah oo la xiriira xukunkii gumeysiga ee Soomaalilaandii Ingiriiska.
Asalka taariikhiga ah
Aqoonyahannada taariikhda waxay aqoonsanaayaan in bulshada Ingiriiska ay ka samaysantay isku-dhaf u dhexeeya dadyowgii hore ee Biritaniya ee Kelt-ka ah iyo qolooyin Jarmali ah — Angles, Saxons iyo Jutes — oo ka soo guuray waqooyiga Yurub kadib markii xukunka Roomaanku ka baxay Biritaniya. Magaca "England" wuxuu ka soo jeedaa "Angles". Qarniyadii dambe waxaa dheeraad u ah saameyn Iskandineewiyaan (Viking) iyo mid Norman ah oo ka dhalatay qabsashadii sannadkii 1066.
Luqadda iyo dhaqanka
Ingiriisigu wuxuu qaatay ereyo badan oo Laatiin iyo Faransiis ah, taasoo ka dhigtay af leh eray-bixin ballaaran. Diinta taariikhiga ah waxay ahayd Masiixiyadda, gaar ahaan Kaniisadda Ingiriiska (Anglican) oo ka go'day Roomaanka qarnigii 16-aad. Maanta bulshada Ingiriiska waxaa ku jira dad badan oo aan diin dhaqmin, iyo koox kala duwan oo diimo kale leh.
Faafitaanka caalamiga ah
Guuritaanka qarniyadii 17-aad ilaa 20-aad awgeed, dad asal ahaan Ingiriis ah waxay saldhig ka dhigteen Waqooyiga Ameerika, Awstaraaliya, Niyuusiilaan, Koonfur Afrika iyo meelo kale. Tanina waxay ka mid tahay sababaha uu Ingiriisigu u noqday luqadda ugu ballaaran isticmaalka caalamka.