Isniin

Isniin waa mid ka mid ah toddobada maalmood ee toddobaadka. Af-Soomaaliga magaca wuxuu ka soo jeedaa erey Carabi ah oo la xiriira tirada laba (ithnayn), maadaama maalintu ku beegan tahay maalinta labaad ee toddobaadka marka laga bilaabo Axad.

Sida ku cad heerka caalamiga ah ee ISO 8601, Isniin waa maalinta koowaad ee toddobaadka. Dhaqamada kale, gaar ahaan kuwa Yuhuudda, Masiixiyiinta qaarkood iyo Muslimiinta, Axad ama Sabti ayaa bilow loo tiriyaa, sidaas awgeed Isniin waxay noqotaa maalinta labaad. Labada hab midkoodna ma beddelayo kala horreynta maalmaha ee dhabta ah.

Magaca iyo asalkiisa

Magacyada maalmaha Af-Soomaaliga waxay badiba ku salaysan yihiin nidaam tirin ah oo Carabi ah: Isniin (labaad), Talaado (saddexaad), Arbaco (afraad), Khamiis (shanaad). Luqadaha reer Yurub qaarkood magacu wuxuu ka yimid dayaxa: Ingiriisiga 'Monday' iyo Faransiiska 'Lundi' labaduba waxay tilmaamayaan dayaxa, taasoo ka timid nidaamkii hore ee maalmaha loogu magac daray meerayaasha. Turkiga 'Pazartesi' macnaheedu waa 'ka dib suuqa (Axadda)'.

Kaalinta shaqada iyo bulshada

Dalal badan oo toddobaadka shaqadu ku dhammaato Sabti-Axad, Isniin waa maalinta ugu horreysa ee xafiisyada, dugsiyada iyo suuqyada maaliyadeed ay dib u furmaan. Waddamada Muslimiinta qaarkood, oo ay ku jiraan Soomaaliya, fasaxa toddobaadlaha ah wuxuu inta badan ku beegan yahay Jimce (iyo mararka qaar Sabti), sidaas awgeed Isniin waa maalin shaqo oo caadi ah oo aan calaamad gaar ah lahayn.

Xisaabinta taariikhda

Xisaabinta koontada maalmaha, Isniin waxaa lagu tilmaamaa tiro joogto ah nidaamyada kombiyuutarka. Tusaale ahaan, qaacido caan ah oo la yiraahdo algorithm-ka Zeller waxaa lagu ogaanayaa maalinta toddobaadka ee taariikh kasta. Nidaamka ISO 8601 wuxuu sidoo kale ku salaynayaa Isniin qeexidda toddobaadyada sanadka, oo toddobaad kastaa uu ka bilaabmayo Isniin.