Isuduwaha Waqtiga Caalamiga (UTC)
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
152 luqadood
Isuduwaha Waqtiga Caalamiga, oo caalami ahaan loo soo gaabiyo UTC (Coordinated Universal Time), waa halbeegga waqtiga ee dunida oo dhan looga tixraaco. Saacadaha gobollada kala duwan waxaa lagu sheegaa sida is-dheelitir UTC ah, tusaale ahaan UTC+3 ama UTC-5, taasoo la micno ah saacado laga daro ama lagu daro waqtiga UTC.
UTC waxaa lagu salleeyaa saacadaha atamiga (atomic clocks), kuwaas oo ku shaqeeya xisaabinta gariirka atamka seesiyamka. Sidaas darteed UTC aad ayuu u sax yahay marka la barbardhigo waqtiga laga dheehan karo wareegga dhulka, kaas oo si yar isu beddela.
Asalka iyo isbeddelka magaca
Ka hor UTC, waxaa loo isticmaali jiray Greenwich Mean Time (GMT), oo ku salaysnayd meelmarinta cadceedda ee khadka Greenwich ee London. UTC waxay ku dhow dahay GMT tirada saacadaha, laakiin habka lagu qiyaaso wuu kala duwan yahay: GMT waxay ku tiirsan tahay dhaqdhaqaaqa dhulka, halka UTC ay ku tiirsan tahay saacadaha atamiga oo ay hagaajin ku sameeyaan.
Ilbiriqsiga hagaajinta
Sababtoo ah wareegga dhulka si tartiib ah ayuu u gaabinayaa, waxaa marmar UTC lagu daraa hal ilbiriqsi oo dheeraad ah oo la yiraahdo 'leap second'. Tallaabadan waxaa lagu ilaaliyaa in UTC aysan aad ugu fogaan waqtiga cadceedda. Hay'adaha caalamiga ah ee waqtiga u xilsaaran ayaa go'aamiya goorta la geliyo.
Adeegsiga maanta
UTC waxay tiir u tahay duulista hawada, badmaaxnimada, isgaarsiinta satalaytka, nidaamyada GPS iyo shabakadaha kombiyuutarka. Server-yada internetka inta badan waqtigooda gudaha waxay ku hayaan UTC, kadibna waxay u beddelaan waqtiga gobolka marka ay isticmaale u soo bandhigayaan.