Jano

Jano (sidoo kale loo qoro Janno, Carabi: الجنة) waa magaca lagu tilmaamo goobta abaalmarinta ee aakhirada sida lagu sharraxo diinta Islaamka. Erayga Carabiga ah ee "janna" macnihiisu wuxuu asal ahaan yahay beer ama meel geedo qariyeen, oo la isticmaalo si loo muujiyo meel barwaaqo iyo nabad ah. Af-Soomaaliga waxaa sidoo kale loo isticmaalaa erayga "janno", oo lidkiisu yahay "naar" ama "jahannamo".

Fikradda ah in dadka geeriyooday ay gaaraan meel raaxo ah waxay ka jirtaa diimo badan. Turjumaadaha luqadaha reer Galbeedka waxaa loo isticmaalaa erayada Paradise, Paradis ama Paradiso, kuwaas oo laga soo qaatay eray Faaris ah oo macnihiisu yahay beer deyr leh. Sidaas darteed, maddooyinka ensaykloobediyada, Jano waxaa inta badan lagu xiraa mowduuca guud ee "janno" ee diimaha kala duwan, in kastoo faahfaahinta ka duwan tahay diinta iyo dhaqanka.

Macnaha erayga

Xididka erayga Carabiga ah ee "j-n-n" wuxuu tilmaamayaa qarinta ama daboolidda. Beer geedo badan leh waxay qarisaa dhulka hoostiisa, sidaas darteedna waxaa loogu yeeray janna. Isla xididkaas waxaa ka soo baxa erayo kale oo Carabi ah oo la xiriira wax aan la arkin. Af-Soomaaliga erayga waxaa lagu adeegsadaa labo dariiqo: mid diimeed oo tilmaamaya aakhirada, iyo mid sarbeeb ah oo lagu tilmaamo meel aad u wanaagsan oo adduunkan ah.

Aragtida Islaamka

Quraanka iyo xadiisyada waxaa ku jira tilmaamo badan oo ku saabsan Jannada. Waxaa inta badan lagu sifeeyaa beero webiyo hoostooda qulqulaya, hoos iyo raaxo joogto ah, iyo ka baxsanaanta xanuunka iyo dhimashada. Culimada Islaamku waxay ku doodeen in tilmaamahaas qaarkood yihiin kuwo si toos ah loo fahmayo, qaarkoodna yihiin sarbeeb muujinaysa wax aan dadku adduunkan si buuxda u qiyaasi karin. Waxaa sidoo kale la sheegaa in Jannadu leedahay heerar kala duwan, oo qofkasta laga siiyo sida camalkiisa iyo naxariista Ilaahay.

Diimaha kale

Diinta Kiristaanka, fikradda janno waxaa badanaa lagu xiraa la joogitaanka Ilaahay iyo nolosha weligeed ah, iyadoo qaybo kala duwan oo kaniisadeed ay leeyihiin faham kala duwan. Yuhuudda dhexdeeda, qoraallada dambe waxay ku hadlaan meel loo yaqaan Gan Eden. Diimaha kale sida Hinduusiga iyo Budhiiska waxay leeyihiin fikrado la mid ah oo ku saabsan aduunyo sare oo ku meel gaar ah, oo inta badan ku xiran wareegga dhalashada dib u noqoshada ah. Isbarbardhigga u dhexeeya fikradahaas waa mid taxaddar u baahan, maxaa yeelay qaab-dhismeedka diimeed ee mid kastaa wuu ka duwan yahay.