Jeer

Jeer (Hippopotamus amphibius) waa xayawaan naasley ah oo waaweyn, kuna nool webiyada, harooyinka iyo meelaha dhoobada leh ee Afrika ka hooseysa Saxaraha. Waa mid ka mid ah xayawaannada barriga ugu culus, waxaana jidhkiisu leeyahay muuqaal buuran, lugo gaagaaban, iyo madax weyn oo af ballaaran leh.

Magaca 'hippopotamus' wuxuu ka soo jeedaa Giriiggii hore, macnihiisuna waa 'faras webi'. Si kastaba, jeerku xagga qaraabada uma dhowa fardaha; cilmi-baadhista hidde-sidaha ayaa muujisay in ugu dhow yihiin nooca xayawaanka badda ee sida nibiriga iyo dolphinka ah.

Muuqaalka jirka

Jeerku wuxuu leeyahay maqaar dhuuban oo timo yar leh, midabkiisuna badanaa yahay cawl-guduud. Maqaarku wuxuu soo saaraa dareere midab casaan-jaale ah oo ka ilaaliya qorraxda iyo bakteeriyada — taas oo dadka qaar u fasiraan sidii 'dhiig dhidid ah', laakiin dhiig ma aha. Ilkaha hoose ee dheer (canines) waa qalab dagaal, waxayna ku kori karaan ilaa dherer aad u weyn.

Nolosha iyo dabeecadda

Maalintii jeerku wuxuu ku dhex jiraa biyaha si uu qorraxda uga hoos maro oo uu maqaarkiisa uga celiyo qallayl. Habeenkii ayuu barriga u soo baxaa si uu u daaqo caws. Wuxuu ku noolyahay koox, mid kastana badanaa hogaaminayo lab, kuwaas oo difaaca gobol biyood.

Jeerku waa xayawaan si degdeg ah u carrabbaabta marka gobolkiisa la soo galo, gaar ahaan haween dhal yar hoos yaal. Sababtaas awgeed, isku dhacyada dadka iyo jeerka ayaa ka dhaca meelaha ay is-agtaalaan degaannada iyo biyaha.

Xaaladda badbaadada

Tirada jeerka ayaa hoos u dhacday qaybo ka mid ah Afrika, waxaana ugu wacan ugaadhsi sharci-darro ah (ilkaha foolmaroodiga la mid ah iyo hilibka) iyo isbeddelka isticmaalka dhulka ee yareeya biyaha iyo daaqa. Hay'adaha ilaalinta dabiiciga ah ayaa noocan ku qiimeeya mid halis ku jira heer dhexdhexaad ah.