Jini

Jini (Carabi: جن, jinn) waa nooc abuur ah oo aan indhaha caadiga ah lagu arkin, oo ka mid ah caqiidada Islaamka. Erayga asalkiisu wuxuu ka soo jeedaa xididka Carabiga ee j-n-n oo macnihiisu yahay 'qarin' ama 'daboolid'. Suuradda Quraanka ee 72-aad waxaa loo bixiyay 'Al-Jinn'.

Sida uu qeexayo culuunta Islaamka, jinniga waxaa lagu tilmaamaa inuu leeyahay doorasho iyo mas'uuliyad — waxay noqon karaan kuwo rumeeyay ama kuwo diiday. Taasi waa waxa ka soocda malaa'igta oo caqiidada dhexdeeda lagu tilmaamo inay had iyo jeer adeecdo.

Meesha uu ka galo qoraallada diinta

Quraanka waxaa ku soo noqnoqda in jinniga la abuuray naar ama dab, halka aadanaha laga abuuray dhoobo. Suuradda Al-Jinn waxay ka warramaysaa koox jinni ah oo dhegeysatay akhrinta Quraanka kadibna u sheegtay qoladooda. Aayado kale ayaa sheegaya in Nabi Sulaymaan la siiyay awood uu ku maamulo qaar ka mid ah.

Qaybaha iyo magacyada

Suugaanta Carabta iyo dhaqanka guud waxaa lagu kala saaraa magacyo kala duwan sida 'ifriit' iyo 'shaydaan'. Iblis (Shaydaanka) qaar culumo ah waxay ku tiriyaan jinniga, iyagoo ku sabab-sheegaya abuurkiisa dabka ah. Kala-saaraadkan kama mid aha wax lagu wada raacsan yahay culuunta dhexdeeda.

Dhaqanka Soomaalida

Dhaqanka Soomaaliyeed jinniga waxaa lagu xiriiriyaa meelo cidla ah, geedo, iyo biyo. Caafimaadka dhaqameed qaar waxaa lagu daaweeyaa akhris Quraan ah oo loo yaqaan 'ruqyo' ama 'faleh'. Dhaqanka Saar-ka iyo Mingis-ka waa caadooyin la xiriira jinniga oo Soomaalida qaarkeed ay wataan, laakiin culumo badan oo Soomaaliyeed ayaa diiday.