Jinsiyad (Demonym)

Jinsiyad — oo af-Ingiriisi lagu magacaabo "demonym" — waa erey lagu tilmaamo dadka ka soo jeeda ama deggan meel gaar ah: dal, gobol, magaalo, jasiirad ama qaarad. Tusaale ahaan, qofka ka yimid Soomaaliya waxaa loo yaqaan Soomaali, kan Faransiiska waxaa loo yaqaan Faransiis. Ereygu wuxuu ku salaysan yahay magaca meesha, wuxuuna caadi ahaan ku dhismaa lifaaq (suffix) lagu daro magaca goobta.

Jinsiyaddu waa qayb ka mid ah cilmiga magacyada (onomastics) iyo naxwaha. Waxay ka duwan tahay qowmiyad (ethnonym), oo tilmaamaysa koox dhaqan iyo asal wadaagta, halka jinsiyaddu badanaa ku xidhan tahay meel juqraafi ah ama dawlad. Haddana labadu way isku dhex galaan luqado badan, gaar ahaan marka magaca dalka iyo magaca dadka isku mid yihiin.

Sida loo sameeyo

Luqad kasta waxay leedahay habab u gaar ah. Af-Ingiriisiga waxaa caan ka ah lifaaqyada -an (American), -ian (Canadian), -ese (Chinese), -ish (Spanish), iyo -i (Iraqi). Af-Carabiga wuxuu isticmaalaa naxwaha loo yaqaan "nisba", oo ah lifaaqa -iyy/-iyya (tusaale: مصري, Masri). Af-Soomaaliga badanaa magaca dalka iyo kan dadka isku mid buu ka dhigaa, ama wuxuu adeegsadaa tiraab sida "ka soo jeeda" ama "reer" (tusaale: reer Muqdisho).

Xeer-darrooyin

Jinsiyado badan ma raacaan xeer joogto ah, waxaana lagu kaydiyaa isticmaal taariikhi ah. Qaar waxay ka soo jeedaan magac hore oo meesha, ee ma aha kan hadda la adeegsado. Sidoo kale, meelo qaar jinsiyad caan ah ma laha, waxaana loo baahdaa tiraab dheer. Isbeddelka siyaasadeed ee magacyada dalalka wuxuu inta badan keenaa in jinsiyaddu si tartiib ah u beddesho.

Muhiimadda bulsheed

Jinsiyaddu waa qalab aqoonsi. Waxay saameyn ku leedahay sida dadku isu arkaan iyo sida ay kuwa kale u arkaan. Doorashada erey ee ka duwan mid kale — tusaale, marka koox ay diidaan ereyga dibadda laga soo rogay — waxay noqon kartaa arrin siyaasadeed. Sidaas darteed hay'ado rasmi ah iyo tifaftirayaal ayaa mararka qaar dejiya liisas ku saabsan ereyada la doorbidayo.