K2-18b waa meere (planet) ka baxsan nidaamkeenna qorraxda (exoplanet), kaas oo ku wareegaya xiddigga K2-18, oo ah xiddig cas oo yar (dwarf cas) ku yaal burjiga Leo. Meeraha waxaa lagu helay xogtii howlgalka telescope-ka hawada ee Kepler ee marxaladdiisii K2, iyadoo la adeegsanayo habka gudubka (transit) — taasoo ah in iftiinka xiddigga uu si yar u yaraado mar kasta oo meeraha hor maro.

Cabbirkiisa iyo miisaankiisa awgood, K2-18b waxaa lagu tiriyaa nooca la yiraahdo 'sub-Neptune' — meere ka weyn Dhulka laakiin ka yar Neptune. Nooca noocan ah kuma jiro nidaamka qorraxda, sidaas darteed cilmi-baarayaashu waxay isticmaalaan si ay u fahmaan sida jawiga meerayaasha noocaas ah u dhisan yahay.

Meelaha uu ku yaal iyo wareeggiisa

Xiddigga K2-18 waa mid ka qaboow oo ka madow Qorraxda. Sababtaas awgeed, aagga la yiraahdo 'aagga la degi karo' (habitable zone) — meesha heerkulku suurtogelin karo in biyo dareere ah ay ku sii jiraan dusha meeraha — wuxuu aad ugu dhow yahay xiddigga. K2-18b wuxuu ku wareegaa aag ku dhow xadka aaggaas, wareeggiisuna wuxuu qaataa in ka yar hal bil oo Dhulka ah.

Baaritaanka jawiga

Sannadkii 2019 kooxo cilmi-baaris ah oo isticmaalayay xogta telescope-ka Hubble ayaa sheegay in la ogaaday calaamado uumiga biyaha ah (H₂O) oo ku jira jawiga K2-18b. Warbixintaas ayaa dhalisay xiisa weyn, maxaa yeelay waxay ahayd markii ugu horreysay ee biyo lagu sheego jawiga meere ku yaal aag la degi karo oo cabbirkiisu dhexdhexaad yahay. Dib-u-eegisyo dambe ayaa xusay in calaamadaha qaarkood ay sidoo kale ku fasiran karaan gaasas kale, sida methane.

Sannadihii 2023 iyo wixii ka dambeeyay, telescope-ka James Webb (JWST) ayaa cabbirro sax ah ka sameeyay jawiga meeraha. Xogtaas waxay muujisay calaamado methane (CH₄) iyo carbon dioxide (CO₂) leh. Cilmi-baarayaal qaar ayaa soo jeediyay in shaybaadhkaas uu waafaqsan yahay qaab loo yaqaan 'Hycean' — meere leh bad biyo ah oo ku hoos jirta jawi hydrogen ku badan yahay. Fasiraadahaas kama wada dhab ah bulshada saynisyahannada.

Hubanti la'aanSheegashooyinka ku saabsan gaasas dheeraad ah — gaar ahaan kuwa loo arko in ay noolaha la xiriiraan, sida dimethyl sulfide (DMS) — waxay weli yihiin kuwo la iskaga hor imaaday. Cabbirrada noocaas ah waxay ku xiran yihiin qaabka xogta loo habeeyo iyo moodello jawiyeed, sidaas darteed lama tirin kari karo caddayn go'an oo nolol ah.

Muhiimadda cilmiga

K2-18b wuxuu noqday tijaabo muhiim ah oo lagu qiimeeyo awoodda telescope-yada casriga ah ee lagu falanqeeyo jawiga meerayaasha fog. Falanqaynta lagu sameeyo waa mid ku salaysan spectroscopy-ga gudubka: iftiinka xiddigga marka uu ka gudbo jawiga meeraha, molecules-ka kala duwan waxay nuugaan dhererro mowjadeed gaar ah, taasoo suurtogelinaysa in la aqoonsado gaasaska. Natiijooyinka kala duwan ee laga soo saaray xogta isku mid ah waxay muujinayaan sida ay adag tahay in xaqiiqada laga saaro calaamado daciif ah.

Qeybaha:446 eray · 0 ilo