Kaadmiyaam

Kaadmiyaam (Ingiriisi: Cadmium; astaanta kimikada Cd) waa curiye bir ah oo lambarkiisa atamigu yahay 48. Waa bir jilicsan, midab caddaan-cawlaan ah leh, oo si fudud loo qaabeyn karo. Wuxuu ka baxaa heerkul hoose marka la barbar dhigo birihii kale, taasoo ka dhigtay mid loo adeegsado alaabo la dhalaaliyo iyo dahaar.

Kaadmiyaamku wuxuu inta badan kaga soo baxaa hawsha lagu safeeyo sinkiga (zinc), maadaama uu macdanta sinkiga la socdo. Sidaas darteed wax soo saarkiisu wuxuu ku xidhan yahay heerka warshadaha sinkiga. Waxaa muhiim ah in la ogaado in kaadmiyaamku sun u yahay bini'aadamka, taasoo keentay in dalal badan xakameeyeen isticmaalkiisa.

Sifooyinka kimikada iyo fiisigiska

Kaadmiyaam wuxuu ka tirsan yahay kooxda 12 ee jadwalka xilliyeed, isla kooxda ay ku jiraan sinkiga iyo meerkuriga. Isku-darsiyadiisa caadiga ah wuxuu ku muuqdaa heerka oksideyshan +2. Wuxuu sameeyaa isku-dar sida kaadmiyaam sulfayd (midab jaale leh oo hore rinjiga loogu isticmaali jiray) iyo kaadmiyaam oksayd. Marka la gubo, kaadmiyaamku wuxuu soo saaraa uumi sun ah.

Isticmaalka

Isticmaalka ugu weyn ee kaadmiyaamku wuxuu ahaa baytariyada nikel-kaadmiyaam (NiCd), oo dib loo buuxin karo. Kuwaas waxaa badanaa lagu beddelay baytariyada nikel-metal-haydrayd iyo litiyaam-ayoon. Sidoo kale waxaa loo isticmaalaa dahaarka birta si looga hortago miridhku, midabbada rinjiga iyo balaastikada xasilinta, iyo qaar ka mid ah qalabka kordhiyaha korontada iyo saxanka qorraxda (CdTe).

Caafimaadka iyo deegaanka

Kaadmiyaamku waa maado si tartiib ah ugu urursata jirka, gaar ahaan kelyaha, waxaana la xidhiidhiyaa waxyeello kelyaha iyo lafaha ah. Waxaa lagu tiriyaa maadooyinka kansarka keeni kara. Dadka aan warshadaha ka shaqayn waxay badanaa ku qaataan cunto ka soo baxday carro wasakhaysan iyo sigaar cabbid, maadaama geedka tubaakadu kaadmiyaam ka nuugo carrada. Wasakhaynta waxaa keena warshadaha macdanta, bacriminta qaar, iyo qashinka baytariyada.