Kacsi la'aanta

Kacsi la'aanta (Ingiriisi: erectile dysfunction) waa xaalad caafimaad oo ka dhalata in nin uusan awoodin inuu gaadho adkaanta xubinta taranka ama uusan sii haynin muddo ku filan galmo. Si loo tiriyo xaalad caafimaad, dhibaatadu waxay caadi ahaan noqotaa mid soo noqnoqota oo muddo joogto ah socota, ee ma aha hal mar oo keliya. Marmar oo aan kacsi dhicin waa arrin caadi ah oo dad badan soo mara.

Kacsigu wuxuu ku xidhan yahay isku-shaqeynta neerfaha, dhiig-mareenka iyo hormoonnada. Marka maskaxdu ay dareen galmo hesho, neerfayaashu waxay xakameeyaan in xididdada dhiigga ee xubinta ay ballaadhaan, dhiiggana uu ku buuxsamo unugyada nafaqada leh (corpora cavernosa), taasoo keenta adkaan. Wax kasta oo carqaladeeya mid ka mid ah tallaabooyinkaas — xanuun neerfe, xannibaad xidid, hoos u dhac hormoon, ama walwal maskaxeed — waxay keeni kartaa kacsi la'aan.

Sababaha

Sababuhu waxay u kala baxaan kuwo jidh ahaan ah iyo kuwo maskax iyo dareen ahaan ah, badanaana way isku dhex jiraan. Sababaha jidhka waxaa ka mid ah cudurka sonkorowga, dhiig-karka, cholesterol sarreeya iyo cudurrada wadnaha iyo xididdada, maadaama ay dhaawacaan xididdada yaryar. Sigaar-cabbidda, khamriga xad-dhaafka ah iyo caatada ama buurnaanta ayaa halista kordhiya. Waxaa sidoo kale saameeya cudurrada neerfaha sida sclerosis multiplex, dhaawac laf-dhabar, iyo qaliinka ama shucaaca lagu daweeyo qanjidha prostate-ka. Hoos u dhaca hormoonka testosterone-ka iyo qaar ka mid ah daawooyinka — sida kuwa dhiig-karka, niyad-jabka iyo qaar xanuun-baabi'iyayaal ah — ayaa sidoo kale lagu tiriyaa.

Dhinaca maskaxda, walwalka la xidhiidha waxqabadka galmada, niyad-jabka, culeyska nolosha, daal iyo khilaaf u dhexeeya lammaanaha ayaa door weyn ka ciyaara, gaar ahaan ragga da'da yar. Calaamad caadi ah oo tilmaamaysa sabab maskaxeed waa in kacsi uu wali ka dhaco hurdada ama subaxda, halka uu ka maqan yahay xaaladaha galmada.

Baadhista

Dhakhtarku wuxuu inta badan ku bilaabaa taariikhda caafimaadka iyo su'aalo ku saabsan sida uu dhibaatadu u bilaabmay, inuu si tartiib ah u yimid mise si degdeg ah. Baadhis jidheed iyo tijaabooyin dhiig ah ayaa la sameeyaa si loo hubiyo sonkorta dhiigga, cholesterol-ka iyo heerarka hormoonnada. Sida caadiga ah, kacsi la'aanta waxaa loo arkaa calaamad hore oo tilmaami karta cudur wadne iyo xididdo aan weli muuqan, sidaas darteed baadhista guud ee wadnaha waa qayb muhiim ah.

Daaweynta

Daaweyntu waxay ku xidhan tahay sababta. Isbeddel nololeed — joojinta sigaarka, dhimista miisaanka, jimicsi iyo xakameynta sonkorowga iyo dhiig-karka — ayaa inta badan marka hore lagula taliyaa. Daawooyinka la qaato afka ee koox ahaan loo yaqaan 'PDE5 inhibitors' (tusaale sildenafil iyo tadalafil) ayaa ah daawaynta ugu badan ee la isticmaalo; waxay shaqeeyaan iyagoo fududeeya socodka dhiigga, laakiin looma isticmaali karo dadka qaata daawooyinka nitrate-ka ee wadnaha. Fursadaha kale waxaa ka mid ah irbado gudaha xubinta lagu duro, qalab nuugid (vacuum device), beddelidda testosterone-ka marka hoos u dhac la xaqiijiyo, iyo qaliin lagu geliyo qalab (implant) marka habab kale ay guul-darreystaan. Marka sababtu ay tahay mid maskaxeed, la-talin iyo daaweyn hab-dhaqan iyo mararka qaar ka-qaybgalka lammaanaha ayaa la adeegsadaa.