Kangaroo
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
122 luqadood

Kangaroo (Kaangaruu) waa xayawaan naasley ah oo asal ahaan ka soo jeeda Awstaraaliya iyo jasiiradaha ku xeeran. Wuxuu ka tirsan yahay qoyska Macropodidae, oo magacaas macnihiisu yahay "cag-weyn". Waxaa lagu garanayaa lugaha dambe ee xoogga badan, dabada dheer ee culayska isku dheellitirta, iyo kiishka (marsupium) ee dheddiggu ku koriyo ilmaha.
Erayga "kangaroo" caadi ahaan waxaa loo isticmaalaa afar nooc oo waaweyn: kangaroo-ga cas, kangaroo-ga cawlan ee bariga, kangaroo-ga cawlan ee galbeedka, iyo antilopine kangaroo. Noocyada ka yaryar ee isku qoys ah waxaa loogu yeeraa wallaby iyo wallaroo.
Muuqaalka iyo dhaqdhaqaaqa
Kangaroo-gu wuxuu ku socdaa boodboodid lugaha dambe lagu wada isticmaalo. Dabada waxay u shaqaysaa sida cagta saddexaad marka uu si tartiib ah u socdo, waxayna dheellitir siisaa marka uu si dheereeya u boodo. Habkan socodku waa mid tamar-badbaadin ah: xayawaanku wuxuu ka faa'iidaystaa xubnaha ballaadhan ee sida biraha isu kabsada, sidaas darteed xawaare dhexdhexaad ah tamar yar ayuu ku qaataa. Lugaha dambe si gooni ah uma dhaqaaqi karaan marka uu boodayo.
Taranka iyo kiishka
Sida marsupials-ka kale, dhalmadu waxay dhacdaa mudo uur ah oo aad u gaaban. Ilmuhu wuxuu ku dhashaa isagoo aad u yar oo aan si buuxda u koraan, ka dibna wuxuu u gurguurtaa kiishka halkaas oo uu naaska ku dhegaa oo bilo badan ku sii korayo. Ilmaha kangaroo-ga waxaa loo yaqaan "joey". Dheddiggu waxay awoodaa inay isku mar hayso ilmo kiishka ku jira iyo bacrimin kale oo koritaankeeda hakad lagu geliyo (embryonic diapause) ilaa xaaladdu wanaagsanaato.
Cunto iyo deegaan
Kangaroo-gu waa cawska-cune. Wuxuu daaqaa caws iyo dhir yar, wuxuuna ku nool yahay deegaanno kala duwan: banaanka qalalan ee gudaha Awstaraaliya, dhulka geedaha yar leh, iyo kaymaha qoyan ee xeebaha. Wuxuu badanaa daaqaa subaxda hore iyo galabtii dambe si uu uga fogaado kulaylka. Waxay ku noolaadaan koox la yiraahdo "mob", oo tirada xubnaheedu ay isbeddesho iyadoo ku xiran cunto iyo biyo.
Xiriirka bini'aadamka
Kangaroo-gu waa astaan qaran oo Awstaraaliya ah, wuxuuna ka muuqdaa calaamadaha rasmiga ah. Noocyada waaweyn tiradoodu waa badan tahay, xaaladahna waa la ugaadhsadaa si loo helo hilib iyo harag, iyadoo dowladaha gobolladu ay sharci ku hayaan. Isku dhaca gawaarida iyo kangaroo-ga waa arrin caadi ah waddooyinka miyiga, waxaana la dhisay calaamado iyo qalab ilaalin ah.