Karinta
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
124 luqadood

Karinta waa habka cuntada lagu diyaariyo si loo cuno, badanaa iyadoo kulayl la marsiiyo. Kulaylka wuxuu beddelaa qaab-dhismeedka borotiinada, isteershka iyo unugyada geedaha, taasoo cuntada ka dhigta mid u fudud caloosha inay dheefshiido, dhadhankeeduna beddelmo.
Karinta waxay sidoo kale hoos u dhigtaa halista cudurrada cuntada la xiriira, maxaa yeelay heerkul sare wuxuu dilaa bakteeriyada iyo dulinnada qaar. Marka lagu daro, karinta waa dhaqan bulsheed: cunto kasta oo la kariyaa waxay tilmaan u tahay deegaan, taariikh iyo caadooyin diimeed ama qoys.
Habab caanka ah
Habab kala duwan ayaa loo kala saaraa sida kulaylka ku gudbo. Karkarinta iyo fuufinta (steam) waxay isticmaalaan biyo iyo uumi. Duban (foornada) iyo shiilan waxay ku tiirsan yihiin hawo kulul ama saliid. Foodhi-shiil (grill) iyo dubis dab-toos ah waxay kulaylka si toos ah u marsiiyaan cuntada. Hab kastaa wuxuu saameyn ku yeeshaa qoyaanka, midabka iyo dhadhanka.
Isbeddellada kiimikada
Marka heerkulku kaco, waxaa dhacda falcelin la yiraahdo falcelinta Maillard, taasoo ka dhalata isku-dhafka sonkorta iyo amino-acids-ka, waxayna keentaa midab bunni iyo dhadhan qoto dheer. Sonkorta kelida ah oo kulul waxay noqoto karameel. Borotiinada waxay 'furmaan' (denaturation) sida bacaha ukunta oo adkaanaya.
Nafaqada
Karinta waxay kordhin kartaa nafaqo-qaadashada isteershka iyo borotiinka qaar, laakiin waxay yareyn kartaa fiitamiinnada biyaha ku milma sida fiitamiin C iyo kooxda B, gaar ahaan haddii biyaha karkarinta la tuuro. Kulayl aad u sarreeya iyo shiilid dheer waxay abuuri karaan walxo aan la doonayn.
Taariikh iyo bulsho
Adeegsiga dabka cunto-karinta wuxuu ka mid yahay isbeddellada ugu muhiimsan taariikhda dadka. Cilmi-baarayaal qaar waxay soo jeediyeen in karintu saameysay horumarka jirka iyo maskaxda bini'aadamka, iyadoo tamarta cuntada ka dhigtay mid la heli karo si sahlan. Maanta karinta waxay ka bilaabmaysaa guryaha ilaa warshadaha cuntada.