Khuram suldaan
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
1 luqadood
Khuram (Khurram) waa magacii dhalashada ee amiirkii boqortooyada Mughal ee Hindiya, kii dabadeed loo bixiyay cinwaanka Shah Jahan oo boqor ka noqday qeybtii hore ee qarnigii 17-aad. Waxaa la dhashay sannadkii 1592 magaalada Lahore, wiil u ahaa boqorkii Jahangir. Ereyga "suldaan" halkan waxaa loola jeedaa taliye ama boqor; Mughalyadu naftooda badiyaa waxay isticmaali jireen cinwaanka "badshah" ama "padshah".
Xilligii talintiisa (ilaa 1628 ilaa 1658) waxaa lagu tilmaamaa hannaan dawladeed diiradda saaraya dhismayaal waaweyn, canshuur beeraha ku salaysan, iyo colaado xadeed ku wajahan Deccan (koonfurta Hindiya) iyo woqooyi-galbeed. Wuxuu ka mid ahaa taliyayaasha ugu badan ee lacag ku bixiyay dhisme, taas oo saamayn ku yeelatay miisaaniyadda dawladda.
Bilowgii iyo helitaanka carshiga
Khurram wuxuu ku koray guri boqortooyo halkaas oo tartanka wiilasha boqorka wax ka badalay isu-socodka awoodda. Kadib geerida Jahangir, waxaa dhacay dagaal xilkasnimo u dhexeeya musharrixiinta, kaas oo Khurram ku gaaray carshiga. Habka caadi ahaa ee Mughalyada ayaa ahaa in taliye cusub tirtiro ama xannibo tartamayaasha kale, sida uu Khurram sameeyay markii xukunka la wareegay.
Dhismayaasha
Waxaa lala xiriiriya dhismayaal caan ah: Taj Mahal ee Agra oo qabri u ah xaaskiisa Arjumand Banu Begum (Mumtaz Mahal), oo geeriyootay 1631; caasimad cusub oo la yiraahdo Shahjahanabad ee Dehli, oo ay ku jiraan qalcadda cas (Red Fort) iyo masaajidka weyn (Jama Masjid). Sidoo kale waxaa loo aaneeyaa carshi qaali ah oo lagu yaqaan Carshiga Daa'uuska (Peacock Throne). Qaab-dhismeedka wakhtigaas wuxuu isticmaalay marmar cad, farshaxan dhagax ku dheehan, iyo qaabab jaannooyin (garden) simmetri ah.
Dhammaadka talintiisa
Sannadihii 1657–1658 markii uu Khurram bukooday, wiilashiisa — Dara Shikoh, Shah Shuja, Aurangzeb iyo Murad Bakhsh — waxay galeen dagaal carshi. Aurangzeb ayaa guulaystay, aabbihiisna wuxuu ku xannibay qalcadda Agra, halkaas oo uu joogay ilaa geeridiisa 1666. Gabadhiisa Jahanara waxaa lagu sheegaa in ay xanaanadiisa la joogtay muddadaas.