Kubedka Aasiya (AFC Asian Cup)

Kubedka Aasiya (Ingiriisi: AFC Asian Cup) waa tartan kubadda cagta ah oo lagu tartamo xulalka qaranka ee ku xiran Ururka Kubadda Cagta Aasiya (AFC). Waa tartanka ugu sarreeya qaaradda Aasiya, waxaana loo qabtaa afar sano kasta. Xulka ku guuleysta waxa loo aqoonsanaa horyaalka Aasiya.

Tartanka wuxuu ka kooban yahay laba qaybood: wareegga isreebreebka (qualifying), oo ka qayb galaan xulalka xubnaha ah, iyo wareegga ugu dambeeya oo dal martigeliye ku qabsoomo. Wareegga ugu dambeeya waxa uu bilaabmaa kooxo (groups), kadibna waxa loo gudbaa wareegyada tuurista (knockout) ilaa finalka.

Taariikhda

Tartanka waxa la bilaabay 1956-kii, iyada oo AFC laftiggeed la aasaasay 1954-kii. Markii hore tirada xulalka ka qayb gasha wareegga ugu dambeeya way yarayd, laakiin waqti ka waqti way kordhay markii xubinimada AFC ballaadhay. Sannadihii dambe tirada xulalka wareegga ugu dambeeya waxay gaartay 24.

Habka tartanka

Xulalka waxa loo qaybiyaa kooxo, koox kastaana way ciyaartaa wareeg gudaha ah. Xulalka ugu sarreeya kooxda, iyo qaar ka mid ah kuwa saddexaad ee ugu wanaagsan, waxay u gudbaan wareegga 16-ka. Kadib waxa jira wareegga 8-da (quarter-final), nus-final iyo final. Ciyaaraha wareegga tuurista haddii barbar ku dhammaadaan, waxa lagu daraa waqti dheeraad ah iyo, haddii loo baahdo, riixista rigoorayaasha.

Xiriirka tartanka caalamiga

Xulka ku guuleysta Kubedka Aasiya, sannadihii hore, wuxuu xaq u lahaa inuu ka qayb galo Koobka Isku-dhafka Qaaradaha (FIFA Confederations Cup), tartankaas laakiin waa la joojiyay. Sidoo kale, wareegyada isreebreebka ee Kubedka Aasiya mararka qaar waxa lagu daraa isreebreebka Koobka Adduunka, taasoo yaraysa tirada ciyaaraha.

Xulalka firfircoon

Xulalka soo noqnoqday ee guulo badan leh waxaa ka mid ah Japan, Sacuudi Carabiya, Iiraan iyo Qatar. Xulalka Bariga Aasiya iyo Galbeedka Aasiya ayaa inta badan la kulmaan wareegyada dambe. Xulka Soomaaliya waa xubin ka mid ah AFC, wuxuuna ka qayb galaa wareegyada isreebreebka.