Lamaane-inko
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
50 luqadood
Lamaane-inko waa qofka ku xiran qof kale iyada oo la marsiiyay guur, kaas oo sharci ahaan ama diin ahaan la aqoonsan yahay. Ereyga waxaa lagu tilmaamaa labada dhinac ee guurka: ninka (seyga) iyo naagta (xaaska). Luqadaha qaar waxay leeyihiin eray dhexdhexaad ah oo labada jinsi isku wada dabooli kara, sida 'spouse' ee Ingiriisiga ama 'eş' ee Turkiga.
Xaaladda lamaane-inkonimo waxay bilaabmaa marka guurku dhaco, waxayna ku dhammaadaa furriin, buriya guur (baabi'in sharci ah), ama geerida mid ka mid ah labada dhinac. Inta ay socoto, waxay keentaa xuquuq iyo waajibaad ku saabsan hantida, ilmaha, iyo mas'uuliyadda qoyska, oo ay kala duwan yihiin nidaamyada sharciga.
Erey-bixinta Af-Soomaaliga
Af-Soomaaliga waxaa caadi ahaan la isticmaalaa 'nin' iyo 'xaas' ama 'naag' marka la tilmaamayo labada dhinac. Ereyada 'lamaane' iyo 'lammaane' waxay tilmaamaan labo isku xiran, halka 'inko' (oo laga soo qaatay 'in-law' / xiriirka guurka) loo isticmaalo qaraabada guurka ku timid. Isticmaalka 'lamaane-inko' wuxuu u dhigmaa fikradda 'spouse' ee dhexdhexaadka ah.
Xuquuqda iyo waajibaadka
Nidaamyada sharciga badankood, lamaane-inkonimadu waxay abuurtaa xiriir sharci ah oo saameeya dhaxalka, canshuurta, socdaalka, iyo go'aannada caafimaad ee qofka kale loo qaado marka uu awoodi waayo. Waxaa sidoo kale jira waajibaad taageero dhaqaale oo mararka qaar sii socda ka dib furriinka, sida masruufka carruurta ama masruufka lamaanaha hore.
Kala duwanaanshaha dhaqamada
Qaab-dhismeedka guurku wuu kala duwan yahay: guur hal-lamaane ah (monogamy) iyo guur badan (polygamy) oo diinta Islaamka iyo dhaqamo kale ay xaddidan yeelaan. Waddamada qaar waxay aqoonsan yihiin guur isku jinsi ah, taas oo balaarisay macnaha ereyga lamaane-inko. Wax kasta oo ka mid ah kuwan, sharciga waddanka ayaa go'aamiya cidda si rasmi ah loo tiriyo lamaane-inko.