Laurasia
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
83 luqadood
Laurasia waa magaca la siiyay qaarad weyn oo hore (supercontinent) oo xilliyo hore ee taariikhda dhulka ka koobnayd inta badan dhulalka hadda ku yaal woqooyiga adduunka. Waxay ka kooban tahay saldhigyada Waqooyiga Ameerika, Yurub, iyo inta badan Aasiya (marka laga reebo Hindiya iyo qaybo kale).
Laurasia waxay caan ku tahay inay tahay qaybta woqooyi ee ka baxday jabniinta Pangaea, halka qaybta koonfureed loo yaqaan Gondwana. Kala-baxa labadan waxaa u dhexeeyay bad hore oo la yiraahdo Tethys. Fikradda Laurasia waxay ku salaysan tahay aragtida guuritaanka qaaradaha iyo tectonics-ka saxanka (plate tectonics), taas oo sharraxaysa in dushii dhulka ay tahay saxanno dhaqdhaqaaqaya.
Magaca
Magaca 'Laurasia' waxaa laga soo qaatay isku darka 'Laurentia' — oo ah saldhigga qadiimiga ah ee Waqooyiga Ameerika — iyo 'Eurasia'. Sidaas darteed magacu wuxuu tilmaamayaa isku-xirnaanta labadaas guri oo dhagxaan ah.
Samaysanka iyo kala-baxa
Saldhigyada Laurasia waxay isku soo dhowaadeen marxalado kala duwan oo isku-dhaca saxannada ah. Markii Pangaea ay bilowday inay kala go'do, Laurasia waxay muddo sii ahayd unug isku xiran, kadibna iyaduna way kala qaybsantay: Waqooyiga Ameerika ayaa ka fogaatay Yurub, taas oo keentay furitaanka Badweynta Atlantik ee woqooyi. Hadda saldhigyadii Laurasia waxay ka kooban yihiin qaaradaha woqooyiga.
Muhiimadda cilmiga
Cilmi-baarayaasha juqraafiga qadiimiga ah (paleogeography) waxay isticmaalaan Laurasia si ay u sharxaan qaybinta noolaha qadiimiga ah. Nooc badan oo dhirta iyo xayawaanka ah oo laga helo Yurub, Aasiya iyo Waqooyiga Amearika ayaa isku eg, taas oo tilmaamaysa xilli ay dhulalkaasi isku xirnaayeen. Sidoo kale, isbarbardhigga dhagaxyada iyo magnetism-ka qadiimiga ah waxay taageeraan dib-u-dhiska jaantusyada Laurasia.