Leeb

Leeb waa hub dheer oo cidhiidhi ah oo qaanso (qaws) lagu tuuro. Marka xadhigga qaansada la soo jiido, tamarta kaydsan ayaa u gudubta leebka, kaas oo hawada ku dhex socda oo bartilmaameedka ku dhaca. Leebka waxaa loo isticmaali jiray ugaadhsi iyo dagaal in ka badan kumanaan sano, waxaana maanta caan ku ah ciyaarta xambaarista qaansada (archery).

Leeb kasta wuxuu leeyahay afar qaybood oo aasaasi ah: usha dhexe (shaft), afka fiiqan ee horta (arrowhead), baalasha xasilinta ee dabada (fletching), iyo daloolka ama godka xadhigga lagu dhejiyo (nock). Isku-dheelitirka qaybahan ayaa go'aamiya sida uu leebku u toosnaado marka uu duulo.

Qaybaha leebka

Usha dhexe waxaa laga sameyn jiray qori, cawsduur ama laf; xilliyada casriga ah waxaa la isticmaalaa aluminium, kaarboon-fiibar ama isku-dhaf. Culeyska iyo adkaanta usha waa in ay ku habboonaadaan xoogga qaansada; haddii ay aad u jilicsan tahay ama aad u adag tahay, leebku wuu leexdaa. Afka waxaa laga sameeyaa dhagax la qoray, laf, naxaas ama bir; qaabkiisa wuxuu ku xiran yahay hawsha — af weyn oo ballaaran ugaadhsiga, af fiiqan oo dheer ah gaashaan-dusha. Baalasha dabada, oo asal ahaan baal shimbireed ahaan jiray, waxay abuuraan iska-caabin hawo oo dabada ah, taas oo dabta leebka ka dhigta mid toosan.

Sida uu u shaqeeyo

Marka xadhigga la soo jiido, laamaha qaansada waxay kaydiyaan tamar. Sii-deynta ka dib, tamartaas waxay leebka siisaa xawaare. Leebka ma aha mid adag oo dhammaystiran: marka la sii daayo wuu ruxmadaa oo dhinacyada u leexdaa (waxaa loo yaqaan 'archer's paradox'), kadibna wuu is-toosiyaa. Sababtaas awgeed, xulista adkaanta usha ee ku habboon qaansada waa arrin muhiim ah oo saameysa saxnaanta.

Taariikh iyo isticmaal

Qaansada iyo leebka waxay ka mid ahaayeen hubka ugu ballaaran ee bulshooyinka ugaadhsadeyaasha ah iyo ciidamada hore. Bulshooyin badan oo Afrika, Aasiya iyo Yurub ah waxay lahaayeen noocyo gaar ah oo leebab ah, oo ay ku jiraan kuwa sun lagu marsho ee ugaadhsiga xayawaanka waaweyn loo adeegsan jiray. Kordhitaanka hubka rasaasta ah ayaa yareeyay isticmaalka dagaal, laakiin leebku wuu ku sii jiraa ugaadhsi, tababar iyo ciyaaraha tartanka, oo ay ka mid tahay xambaarista qaansada ee Olombikada.