Luqada Tamil-ka

Tamil (Tamil: தமிழ்) waa luqad ka mid ah qoyska luqadaha Dravidian-ka, kaas oo inta badan laga hadlo koonfurta Hindiya. Waa luqada koowaad ee gobolka Tamil Nadu ee Hindiya, waxaana sidoo kale laga hadlaa waqooyiga iyo bariga Sri Lanka. Kooxo waaweyn oo Tamil ku hadla ayaa sidoo kale ku nool Singapore iyo Malaysia.

Tamil waxay leedahay taariikh qoraal oo aad u dheer. Qoraallada suugaanta Tamil-ka ee ugu da'da weyn waxay ka mid yihiin kuwa ugu horreeya ee luqadaha Hindiya ee weli la haysto. Sababtaas awgeed, dowladda Hindiya waxay Tamil u aqoonsatay mid ka mid ah luqadaha caadiga ah (classical language).

Qoyska luqadeed

Tamil waxay ka tirsan tahay laanta koonfureed ee luqadaha Dravidian-ka. Luqadaha ay ugu dhow yihiin waxaa ka mid ah Malayalam, oo qarniyo hore ka soocantay Tamil, iyo si ka fog Kannada iyo Telugu. Qoyska Dravidian-ku waa mid ka duwan qoyska Indo-Aryan ee ay ka mid yihiin Hindi iyo Bengali.

Qorista

Tamil waxaa lagu qoraa far gaar ah oo la yiraahdo farta Tamil, oo ka soo jeeda dhaqan-qorista Brahmi. Farta waa abugida — xaraf kasta oo shibbane ah wuxuu wataa shaqal caadi ah oo calaamado lagu beddelo. Marka la barbar dhigo fartaha kale ee Hindiya, farta Tamil waxay leedahay xarfo shibbane oo tiro yar, maxaa yeelay af-Tamil-ku si joogto ah uma kala saaro shibbanaha xoogan iyo kan jilicsan heerka qorista.

Diglossia

Tamil waxay muujisaa diglossia — kala duwanaansho u dhexeeya nooca qorista ee rasmiga ah iyo nooca hadalka ee maalinlaha ah. Nooca qorista, oo aad ugu dhow luqada suugaanta hore, ayaa loo isticmaalaa buugaagta, warbaahinta rasmiga ah iyo waxbarashada. Nooca hadalka wuxuu leeyahay lahjado kala duwan oo ku xiran gobolka iyo bulshada.

Baahinta

Tamil waa mid ka mid ah luqadaha rasmiga ah ee Sri Lanka iyo Singapore, waxayna ka mid tahay luqadaha aqoonsan ee Hindiya. Socdaalka qarniyadii tegey — oo ay ka mid ahaayeen shaqaalaha loo qaaday beeraha gumeysiga — ayaa Tamil gaarsiiyay Malaysia, Fiji, Reunion, Mauritius iyo South Africa.