Maakemaake
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
19 luqadood
Maakemaake (Makemake) waa jir samada oo ku yaal gobolka Kuiper, oo ah gobol buuran oo ka baxsan wareegga Neptune. Waxaa loo tiriyaa mid ka mid ah 'meere-yarayaasha' (dwarf planet) ee Ururka Caalamiga ah ee Astaromiya (IAU) aqoonsaday, waxaana ka mid noqday kuwa ugu waaweyn ee gobolkaas la og yahay.
Waxaa la ogaaday 2005-tii koox cilmi-baarayaal ah oo Maraykanka ah oo hoggaaminayay Michael E. Brown. Magaca ka soo jeedaa diinta dadka Rapa Nui ee Jasiiradda Easter, halkaas oo Make-make loo aqoonsanaa ilaah abuuridda bini'aadamka. Magacaas waxaa la doortay 2008-dii marka jirka si rasmi ah loo qoray.
Wareegga iyo qaab-dhismeedka
Maakemaake waxay Qorraxda ku wareegtaa masaafo aad u fog, oo aad uga dheer masaafada Neptune. Hal wareeg wuxuu qaataa dhawr boqol oo sannadood dhulka ah. Wareeggeeda waa mid dhoobtan (eccentric) oo si dhib yar ah u leexsan xagga diyaaradda meereyaasha.
Cabbirkeeda dhexroorka waxaa lagu qiyaasaa in ka yar yahay kii Pluto laakiin ka weyn yahay inta badan jiritaannada kale ee gobolka Kuiper. Dusha sare waxaa lagu arkay calaamado methane (gaas hydrocarbon ah) barafoobay iyo ethane, taas oo ka dhigaysa mid aad u iftiimaya marka nalka Qorraxda ka soo laabto.
Dayax
Sannadihii 2010-meeyada dambe, indho-indheynta telescope-ka Hubble waxaa ku muuqday dayax yar oo Maakemaake ku wareegaya. Dayaxaas mugdi ah wuxuu suurta-galiyay in cilmi-baarayaal qiyaasaan tirada guud ee culeyska nidaamka.
Kala saaridda magaca
Magaca 'Makemake' waxaa loo isticmaalaa labo macne: ilaaha diinta Rapa Nui iyo meere-yarta samada. Sidaa darteed qaar ka mid ah ensaykloobediyada waxay leeyihiin bog kala-saarid magac (disambiguation).