Macawiisley
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
6 luqadood
Macawiisley waa eray Af-Soomaali ah oo ka soo jeeda ereyga "macawis" — dharka guntiga ah ee raggu badanaa xidho. Macnihiisa dhaqan ahaan waa "dadka macawis xidhan", oo ah tilmaan lagu kala saaro dad rayid ah oo hub qaatay iyo askar dawladeed oo lebbis (yuunifoom) xidhan. Sidaas darteed erayga wuxuu tilmaamayaa dagaalyahan aan ka tirsanayn ciidan rasmi ah, laakiin ka soo jeeda beesha ama degaanka.
Isticmaalka erayga wuxuu si weyn u faafay sannadkii 2022, markii bulshooyin reer miyi iyo beelo ka soo jeeda gobollada Hiiraan, Galgaduud iyo qaybo ka mid ah bartamaha Soomaaliya ay hub u qaateen kooxda Al-Shabaab. Ka hor 2022-na erayga wuu jiray oo loo isticmaalin jiray si guud maleeshiyo beeleed.
Sababaha kicinta
Warbixinno badan ayaa xidhiidhiyay abaabulka Macawiisley iyo cabashooyin ku aaddan cashuuro qasab ah oo Al-Shabaab ku soo rogtay beeraleyda iyo xoolo-dhaqatada, xakameynta biyaha iyo daaqa, iyo faragelin ku aaddan garsoorka dhaqanka. Marka mid ka mid ah beelaha uu dagaal bilowdo, xidhiidhka beelaha (qaraabo iyo heshiisyo) wuxuu badanaa keenay in degaanno kale ku biiraan.
Xidhiidhka dawladda
Dawladda federaalka Soomaaliya iyo maamullada gobolka waxay taageereen qaar ka mid ah kooxahan, iyagoo bixiyay hub, saad iyo taageero milatari sida taakuleyn dhulka iyo weerarro cirka. Sidoo kale la-hawlgal la yeeshay ciidamada qalabka sida. Waxaa jira dood ku saabsan sida kooxaha noocaas ah lagu soo dhex geliyo hay'adaha amniga rasmiga ah, iyo khatarta ah in hub badan ku sii harto gacanta maleeshiyo aan xisaabtan rasmi ah lahayn.
Habka hawlgalka
Macawiisley waxay ku tiirsanaa aqoonta degaanka: waddooyin, ceelal iyo dadka. Habka dagaalka wuxuu badanaa ahaa weerarro degdeg ah oo lagu qabsado tuulooyin, kadibna la wareejiyo ciidamada dawladda. Nidaamka amarka wuxuu ku salaysnaa hoggaanka beeleed iyo odayaasha, taas oo dhalisay kala duwanaansho u dhexeeya kooxo kala duwan.