Majaladda

Majaladda waa daabacaad xilliyeed ah oo soo baxda si joogto ah — toddobaadle, laba-toddobaadle, bille ama saddexdii biloodba mar. Waxay xambaartaa maqaallo, falanqayn, wareysiyo, sawirro iyo xayeysiisyo. Waxay ka duwan tahay wargeyska (jariidada) oo maalin kasta soo baxa oo diiradda saara war deg-deg ah; majaladdu waxay wakhti dheeraad ah ku bixisaa dulmar iyo qoraal dhaadheer.

Majaladaha waxaa lagu kala saaraa mowduuca iyo dhagaystaha ay bartilmaameedsanayaan: majalado guud oo bulshada oo dhan loogu talagalay, majalado khaas ah oo ku saabsan cilmi, caafimaad, farsamo, isboorti, dharka iyo hidaha, iyo majalado cilmi-baaris oo ay daabacaan jaamacadaha iyo hay'adaha cilmiga. Qaar waa la iibiyaa, qaarna waa bilaash oo waxay ku tiirsan yihiin dakhliga xayeysiiska ama taageerada hay'adeed.

Qaab-dhismeedka iyo hab-shaqeedka

Majalad kasta waxaa hoggaamiya tifaftire guud (editor-in-chief) oo go'aamiya waxa daabacaadda gasha. Waxaa la shaqeeya tifaftirayaal qaybeed, weriyayaal, sawir-qaadayaal iyo naqshadeeyayaal (designers) oo qorshaha bogagga habeeya. Nidaamka waxaa badanaa loo yaqaan 'wareegga daabacaadda': fikrad la soo jeediyo, qoraal la sameeyo, tifaftir iyo hubin xogeed, naqshad, kadibna daabacaad ama daabacaad dijitaal ah.

Taariikh kooban

Nooca majaladda wuxuu ka soo baxay daabacaadaha Yurub ee qarniyada 17-aad iyo 18-aad, markii dadka wax daabaca ay bilaabeen inay isku ururiyaan qoraallo kala duwan buug-yar hal mar soo baxa. Qarniyada 19-aad iyo 20-aad, horumarka makiinadaha daabacaadda iyo sawir-qaadista ayaa suurtogeliyay in majaladaha sawirradu ay noqdaan qayb weyn. Qarnigii 20-aad, majaladaha sawirka leh iyo kuwa khaaska ah ayaa gaaray tiro daabacaad oo aad u ballaaran.

Dhaqaalaha iyo isbeddelka dijitaalka

Dakhliga majaladaha wuxuu ka yimaadaa laba il oo waaweyn: iibka bogagga xayeysiiska iyo lacagta ay bixiyaan akhristayaasha (iibka goobta ama rukumaad/subscription). Soo-baxa internetka iyo baraha bulshada wuxuu yareeyay xayeysiiska daabacaadda warqadda, taasoo qaar badan ku qasabtay inay u guuraan qaab dijitaal ah, ama ay isku daraan warqad iyo shabakad. Qaar waxay adeegsadaan nidaam paywall ah oo akhristuhu lacag ku bixiyo gelitaanka maqaallada.