Malaku Jibriil

Malaku Jibriil (Carabi: جبرائيل / جبريل; Ingiriisi: Gabriel) waa magac malag ah oo ka soo muuqda qoraallada barakaysan ee diimaha Yuhuudda, Masiixiyadda iyo Islaamka. Sida ay dhaqamada saddexdaas diimood ku sheegaan, Jibriil waa malagga fariinta Ilaahay ka gaarsiiya nebiyada iyo dadka la doortay.

Erayga 'malag' waxaa loola jeedaa uun la aaminsan yahay in Ilaah abuuray oo amarkiisa fuliya. Magaca Jibriil waxaa asal ahaan looga soo qaatay af Cibraaniga (Gabri'el), oo caadi ahaan loo tarjumo 'xoogga Ilaah' ama 'nin Ilaah'. Magacaas ayaa ku wareegay luqadaha kale, oo Af-Soomaaligu wuxuu ka soo qaatay qaabka Carabiga.

Islaamka

Islaamka dhexdiisa, Jibriil waxaa loo aqoonsan yahay malagga Quraanka u keenay Nabi Muxammad. Waxaa sidoo kale loogu yeeraa Ruux al-Qudus iyo al-Ruux al-Amiin (ruuxa aaminka ah) sida ku xusan qaar ka mid ah aayadaha Quraanka. Suuradda Maryam iyo suuradda al-Baqara ayaa ka mid ah meelaha magaciisa ama tilmaamihiisa lagu sheego. Dhaqanka Islaamka, Jibriil waxaa lagu tiriyaa malaa'igta ugu darajada sarreysa.

Masiixiyadda iyo Yuhuudda

Kitaabka Daanyeel ee axdiga hore waxaa lagu xusaa Jibriil isagoo fasiraya riyooyin. Injiilka Luukos wuxuu sheegayaa in Jibriil u yimid Maryam si uu ugu sheego dhalashada Ciise, halkaas oo lagu magacaabo 'Bishaaraynta'. Dhaqamada Masiixiyadda qaarkood, gaar ahaan Kaatooligga iyo Ortodokska, Jibriil waxaa loo tixgeliyaa malag sare (archangel) waxaana loo qabtaa maalmo xuska ah.

Muuqaalka farshaxanka iyo dhaqanka

Farshaxanka Yurub ee qarniyadii dhexe iyo Renaissance-ka, Jibriil waxaa badanaa lagu sawiray isagoo baalal leh, ubax gacanta ku haya, ama buun wata. Farshaxanka Islaamka, gaar ahaan sawirrada Faaris iyo Cusmaaniyiinta, sidoo kale waxaa jiray muuqaallo lagu matalo, inkastoo dhaqanka guud ee Islaamku uu ka fogaado sawirka noolaha barakaysan.