Mashinka Lacagta

Mashinka Lacagta (Ingiriisi: automated teller machine, ATM) waa aalad kombiyuutar ku shaqeysa oo macmiilka bangiga u suurtogelisa inuu lacag caddaan ah soo qaato, deebaajo sameeyo, hadhaaga xisaabta hubiyo ama xawilaad fuliyo isaga oo aan shaqaale bangi la hor fadhiisan. Macmiilku wuxuu isticmaalaa kaarad magneetig ah ama chip leh, iyo lambar sir ah (PIN) oo lagu xaqiijiyo aqoonsigiisa.

Mashiinnada waxaa caadi ahaan lagu dhejiyaa laamaha bangiyada, suuqyada, garoommada diyaaradaha iyo wadooyinka dadweynaha. Waxay ku xidhan yihiin shabakad la isku halleyn karo oo xisaabta macmiilka lagu hubiyo waqti-dhab ah. Marka bangiga soo saaray kaarka iyo bangiga leh mashiinka ay kala duwan yihiin, shabakado xawilaad dhexdhexaad ah ayaa macaamilka fuliya, taasna waxay marmar keentaa khidmad dheeraad ah.

Qaab-dhismeedka iyo shaqada

Mashinka wuxuu ka kooban yahay qaybo muuqaal ah — shaashad, badhamo ama shaashad taabasho, akhriste kaarad, keypad sir leh, iyo qol bir ah (safe) oo lacagta lagu shubo — iyo qaybo software ah oo macaamilka diyaariya. Marka lambarka sirta la gelinayo, keypad-ka wuxuu xogta isla markiiba u beddelaa qoraal qarsoodi ah, sidaas oo ah lambarka aan lagu kaydin mashiinka. Kaydka lacagta waxaa loo kala saaray sanduuqyo (cassettes) oo qiime kasta gooni u leeyahay; mashiinku wuxuu tiriyaa xaashiyaha oo diidaa mid dildilaacsan ama laba isku dhegay.

Taariikh kooban

Mashiinnada ugu horreeyay ee lacag caddaan ah bixiya waxay soo baxeen dabayaaqadii lixdameeyadii qarnigii 20-aad, iyadoo Ingiriiska iyo waddammo kale ay tijaabiyeen habab kala duwan oo tikidh ama kaarad ku shaqeeya. Kordhinta shabakadaha xidhiidhka iyo isticmaalka kaarka magneetig ayaa sabab u noqday in mashiinnada guud ahaan la isku xidho, taasoo macmiilka u ogolaatay inuu lacag ka qaato bangi aan kiisa ahayn.

Amniga iyo khataraha

Khataraha ugu badan waxaa ka mid ah 'skimming' — ku dhejinta aalad qarsoon oo xogta kaarka duubta — iyo kaamerooyin yaryar oo lambarka sirta arka. Habab kale waxaa ka mid ah ku xidhidhka software xun mashiinka si lacag lagu soo saaro. Bangiyada waxay ka hortag ugu isticmaalaan chip EMV, ilaalinta akhriste kaarka, kaamerooyin, xaddidaadda lacagta maalintii, iyo digniin fariin ah oo macmiilka loo diro.

Isbeddelka adeegga

Kobcinta lacagta mobiilka iyo bixinta elektaroonig ah waxay meelo badan ka yareysay isticmaalka caddaanka, taasoo qaar ka mid ah bangiyada ku kalliftay inay tirada mashiinnada dhimaan. Meelo kale, gaar ahaan halka adeegga laamaha yar yahay, mashiinku wuxuu weli yahay qalabka ugu muhiimsan ee lacag caddaan ah lagu helo. Mashiinnada casriga ah waxay sidoo kale bixiyaan bixinta biilasha, buuxinta kaararka horay-la-bixiyay, iyo daabacashada warbixinta xisaabta.