Mille

Mille (Ingiriisi: solvent) waa walax, badanaa dareere ah, oo walax kale — oo la yidhaahdo walaxda la milo (solute) — ku kala firidhisa heer molecule ah, isagoo sameeya isku-dhaf isku mid ah oo la yidhaahdo xal (solution). Xalka dhexdiisa, mille badanaa waa qaybta ugu tirada badan.

Habka milidda kuma xidhna in isbeddel kiimiko ah dhaco. Molecule-yada millaha ayaa hareeraysta molecule-yada ama ion-nada walaxda la milo, kadibna kala goynaya xidhiidhka iyaga isku haya. Awoodda millaha waxay ku xidhan tahay nooca xidhiidhka molecular-ka ah ee uu leeyahay, gaar ahaan in uu yahay mid polar ah iyo in kale.

Kala qaybinta millayaasha

Millayaasha waxaa caadi ahaan loo kala saaraa laba qaybood oo waaweyn. Millayaasha polar-ka ah — sida biyaha iyo aalkolada — waxay si fiican u milaan cusbooyinka iyo walxaha ion-ka ah. Millayaasha aan polar-ka ahayn — sida hydrocarbon-nada iyo saliidaha — waxay milaan dufanka, shamaca iyo walxaha la mid ah. Xeerka guud ee la soo koobo waa "midi midkeeda oo kale ayay milaysaa".

Biyaha

Biyaha ayaa loo yaqaan millaha caalamiga ah sababtoo ah tirada weyn ee walxaha uu milo. Dhismaha molecule-ka biyaha oo polar ah iyo xidhiidhka hydrogen-ka ayaa suurta-geliya inuu kala furo cusbo badan. Nolosha bayoolajiga ah oo dhan, falcelinta unugyada dhexdooda waxay ka dhacaan xal biyo ah.

Isticmaalka warshadaha

Millayaasha waxaa loo isticmaalaa rinjiga iyo varnish-ka, nadiifinta iyo saabuunta, daawooyinka iyo warshadaha kiimikada, iyo soo saarista walxaha dhirta laga helo. Warshadaha waxay sidoo kale u adeegsadaan millayaal si ay walxaha uga saaraan wasakhda saliidda ah.

Caafimaadka iyo badbaadada

Millayaasha dabiici ah ee badankoodu waa kuwo si dhakhso ah u uumi-baxa, qaarna waa shidmaan fudud. Neefsashada uumiga ama taabashada joogtada ah waxay saameyn ku yeelan kartaa neerfaha, beerka iyo maqaarka. Sidaas darteed goobaha shaqada waxaa lagu dabaqaa hawo-mareen, dhar ilaalin ah iyo xadadka soo-gaadhista ee sharciyeysan.