Miro

Miro (sidoo kale la yidhaahdo midho) waa qaybta dhirta ubaxleyda (angiosperms) ee ka samaysanta ubaxa kaddib marka bacrimidda dhacdo. Inta badan wuxuu ka kooban yahay ovary-ga (jeermiga abuurka ku jira) oo bislaaday, mararka qaarna waxaa ku darsama qaybo kale oo ubaxa ka mid ah. Shaqada asaasiga ah ee miraha waa ilaalinta abuurka iyo ka caawinta inuu meelo kale gaadho.

Erayga 'miro' isticmaalkiisa cuntada wuxuu ka duwan yahay isticmaalka cilmiga dhirta. Cuntada dhexdeeda, miro waxaa loola jeedaa waxyaabaha macaan ee la cuno sida cambaha iyo liinta. Cilmiga dhirta dhexdiisa, dhirta sida yaanyada, qajaarka, digirta iyo xitaa sarreenka waxay dhalaan miro, in kastoo dadku ay khudaar ama hadhuudh ku tirinayaan.

Sida uu u samaysmo

Marka manida ubaxa (pollen) gaadho qaybta dheddigga ah, waxaa dhaca bacrimin. Kaddib ubaxa ayaa qaybihiisa qaar dhacaan — sida caleemaha midabka leh iyo qaybaha labka ah — halka ovary-gu uu weynaado oo darbiyadiisu isbeddelaan. Darbigaas bislaaday waxaa la yidhaahdaa pericarp, waana lakabka miraha shaqada u qabta. Abuurkuna wuxuu ku koraa gudaha.

Noocyada miraha

Miraha waxaa loo kala saaraa siyaabo badan. Kuwa jilicsan ee biyaha badan leh waxaa ka mid ah berries-ka (sida canabka iyo yaanyada) iyo drupes-ka oo lafo adag oo abuurka ku duudduuban leh (sida timirta iyo cambaha). Kuwa engegan waxaa ka mid ah kuwa furma marka ay bislaadaan sida qolofta digirta, iyo kuwa aan furmin sida heerarka hadhuudhka iyo lawska. Waxaa jira sidoo kale miro isku dhafan oo ka samaysma ubaxyo badan ama ovary badan, tusaale sida cananaas iyo raspberry.

Faafinta abuurka

Qaab-dhismeedka miraha wuxuu inta badan la jaanqaadaa habka abuurku u faafo. Miraha jilicsan ee macaan waxay soo jiitaan shimbiraha iyo xayawaanka, kuwaas oo cuna abuurkana meel kale ku daadiya. Miraha garabka yar leh sida kuwa geedaha qaar waxay dabaysha ku duulaan. Kuwo kalena waxay leeyihiin qodxo yaryar oo ku dheggan dhogorta xayawaanka, ama waxay biyaha ku dabaalan karaan.

Bislaanshaha

Bislaanshaha miraha waa geedi socod isbeddello kiimikaad ah oo isku xigxiga: istaarijka wuxuu u beddelmaa sonkor, darbiyada unugyadu way jilcaan, midabkuna wuu beddelmaa. Miro badan gaas la yidhaahdo ethylene ayaa bislaanshahooda kicin kara, taasoo loo isticmaalo maareynta ganacsiga miraha kaddib goosashada.