Mocooyo waa erey Soomaali ah oo loola jeedo hooyada mid ka mid ah labada waalid. Waa xidhiidh qaraabo oo dhiig ah oo jiilal labo isku haya: qofka iyo waalidka waalidkiis. Af-Soomaaliga ereyga ugu caansan ee tilmaamaya haweeneyda saas ah waa "ayeeyo", halka "mocooyo" iyo qaabab la mid ah loo isticmaalo qaar ka mid ah lahjadaha iyo hadalka jilicsan ee carruurta.

Nidaamka qaraabada, mocooyo waxay ka mid tahay awoowayaasha (jiilka labaad ee kor u socda). Qof kastaa, si biyoolaji ah, wuxuu leeyahay laba haween oo saas ah: hooyada hooyadiis iyo hooyada aabbihiis. Xidhiidhka kale ee la xidhiidha waa awoowe (ninka jiilkaas) iyo ayeeyo-weyne ama hooyada ayeeyada, oo ah jiilka saddexaad.

XusuusinEreyada qaraabada ee Af-Soomaaliga way kala duwan yihiin gobol ilaa gobol. "Ayeeyo", "awoowe", "eeddo" iyo "abti" waa kuwo caadi ah, laakiin qaababka sida "mocooyo" waxaa laga yaabaa in loo isticmaalo si kala duwan meel ilaa meel. Halkan lagama bixinayo xad adag oo lahjadeed.

Kala-saarista dhinaca hooyada iyo aabbaha

Luqado badan, oo Af-Soomaali ku jiro, ma kala saaraan si erey ahaan oo toos ah hooyada hooyada iyo hooyada aabbaha; midkoodba waa ayeeyo. Waxaa la caddeeyaa marka loo baahdo iyadoo la yidhaahdo "ayeeyaday dhinaca hooyo" ama "ayeeyaday dhinaca aabbo". Luqadaha kale, sida Turkigii hore iyo Suwiidhishka, ereyo gaar ah ayaa u yaal mid walba. Farqigan wuxuu muujiyaa sida nidaamyada qaraabadu ugu xidhan yihiin dhaqanka reeraha.

Kaalinta bulshada

Reeraha badan, mocooyo waxay qaadataa qayb ka mid ah korinta carruurta: ilaalinta maalinlaha ah, barashada af-hooyada, iyo gudbinta sheekooyinka, murtida iyo abtirsiinta. Marka waalidiinta ay ka maqan yihiin shaqo, hijrad ama arrimo kale, waxay noqon kartaa qofka ugu weyn ee mas'uulka ka ah guriga. Xaaladaha barakaca iyo qaxa, xogta hay'adaha samafalka waxay inta badan tilmaamaan reerar uu madax ka yahay haweeney da' ah oo ay xanaaneyso ay carruurta jiilka saddexaad.

Dhinaca cilmiga bulshada iyo biyoolajiga

Cilmi-baarayaasha horumarka aadanaha waxay ka doodaan sababta haweenku u sii noolaadaan muddo dheer kadib marka ay joogsato tarankooda. Fikradda "grandmother hypothesis" ee la soo jeediyay waxay soo jeedinaysaa in kaalinta xanaaneynta ee jiilka labaad ay kordhiso fursadda badbaadada carruurta, taasoo dhinaca doorashada dabiiciga ah faa'iido u leh. Tani waa mala-awaal cilmiyeed oo weli laga doodo, ma aha xaqiiqo la go'aamiyay.

Hubanti la'aanQaybta biyoolajiga waa soo koobid guud oo ku salaysan doodo cilmi-baaris oo caan ah; tafaasiil tirooyin ah iyo natiijooyin gaar ah lagama soo xigan halkan.

Qeybaha:384 eray · 0 ilo