Mooto

Mooto waa gaadhi laba giraan leh oo uu matoor (mishiin xoog dhaliya) kaxeeyo. Wadaha wuxuu ku fadhiistaa kursi dhexe, gacmihiisana wuxuu ku hayaa gacan-qabsi (handlebar) oo giraanta hore lagu jiheeyo. Dheellitirka mooto wuxuu ku xiran yahay xawaaraha iyo dhaqdhaqaaqa wadaha, ma aha saldhig sedex-dhinac ah sida baabuur.

Mooto waxaa loo isticmaalaa gaadiid shakhsi ah, shaqooyin gaarsiin ah, adeegyada booliska iyo caafimaadka, iyo tartamo ciyaaraha. Sababtoo ah waa yar tahay oo shidaal yar cunta, magaalooyin badan oo cidhiidhi ah waxay noqotay habka gaadiidka ugu badan; taas oo keentay in ay noqoto qayb ka mid ah gaadiidka dadweynaha marka lagu shaqeysiiyo sida taksi (magacyo maxalli ah oo kala duwan).

Qaybaha muhiimka ah

Qaybaha ugu weyn waa matoorka, gudbinta xoogga (gear iyo silsilad, laf-toosan ama suun), qaab-dhismeedka birta (frame), giraanaha iyo taayirrada, nidaamka jabinta (breeg), iyo nidaamka dheellitirka jidka (suspension). Matoorka inta badan waa mid gubasho gudaheed ah oo baytarool ku shaqeeya, laakiin moodello koronto ku shaqeeya baytari leh ayaa sii kordhaya. Awoodda matoorka waxaa lagu qiyaasaa cabbirka mugga (sida 125 cc ama 250 cc) iyo xoogga.

Noocyada

Waxaa jira noocyo loo kala saaray isticmaalka: mooto waddo caadi ah (standard), mid dhulka qallafsan loogu talagalay (off-road/dirt), mid safar dheer loogu qalabeeyay (touring) oo sanduuqyo iyo dhalanteed dabayl-celin leh, iyo mid tartan (sport). Sidoo kale scooter — oo giraanahiisa yaryar yihiin, matoorkana hoos yaal — waxaa marmar lagu tiriyaa isla qaybta, in kastoo qaab-dhismeedkiisu duwan yahay.

Badbaadada

Wadayaasha mooto iyo dadka la saaran waxay ka dhib badan yihiin shilalka marka loo eego dadka baabuurta ku jira, maxaa yeelay ma jiro qolof ilaalisa jirka. Qalabka badbaadada waxaa ka mid ah koofiyad-birta (helmet), dhar adag oo maqaar ah, gacmo-gashi iyo kabo. Sharciyada dalal badan waxay ku qasbaan koofiyadda, waxayna u baahan yihiin rukhsad wadid gaar ah oo nooca mooto ah.

Taariikh kooba

Mooto waxay ka soo baxday isku-darka baaskiil iyo matoor yar dabayaaqadii qarnigii 19-aad ee Yurub. Warshadaha waaweyn ee samaynta mooto waxay ka soo baxeen Japan, Yurub, Hindiya iyo Shiinaha, halkaas oo wax-soo-saarku aad u ballaaran yahay.