Mowliidka Nebiga

Mowliidka Nebiga (Carabi: المولد النبوي) waa xuska dhalashada Nebi Muxammad, oo Muslimiin badan ku qabtaan bisha Rabiicul Awwal, taasoo saddexaad ka tirsan bilaha kalandarka qamariga ah ee Islaamka. Waxaa sidoo kale loo yaqaan Dhalashada Nebiga ama Mawliid Nabi.

Taariikhda xuska waa 12-ka Rabiicul Awwal marka la eego dhaqanka Sunniga ah, halka Shiicada Twelver badanaa 17-ka bishaas ay qabtaan. Sababtoo ah kalandarka qamariga ah gu'giisu ka gaaban yahay mid shamsiga ah, maalinta Mowliidka sannad kasta hore ayey u socotaa marka lagu qiyaaso kalandarka Gregorian-ka.

Habka xuska

Waxqabadyada Mowliidka waxaa ka mid ah akhrista sheekada dhalashada Nebiga, gabayo ammaan ah (qasiidooyin), dhageysiga khudbado diini ah, iyo kulmid masaajidyada ama guryaha. Meelo badan waxaa lagu sameeya cunto la qeybiyo, sadaqo, iyo socod dadweyne oo waddooyinka lagu maro. Qaar ka mid ah gabayada caanka ah waa Qasiidat al-Burda iyo qaybo ka mid ah kutubta mowliidka oo dhaqanka ku dhisan.

Somaliya iyo Geeska Afrika

Bulshooyinka Soomaaliyeed, iyada oo ku dhisan dhaqanka Sunniga ah iyo saameynta suufiyada — gaar ahaan tariiqooyinka Qaadiriyya, Ahmediyya iyo Saalixiyya — Mowliidka waxaa lagu xusaa hees diini ah, dhikri, iyo kulan masaajid. Sheekooyinka mowliidka ayaa lagu akhriyaa Carabi, halka gabayo Af-Soomaali ah oo ammaan diini ah sidoo kale la tiriyo. Xus la mid ah waxaa loo qabtaa sheekhyada suufiyada maxalliga ah, laakiin taasi waa dhacdo kale oo Mowliidka Nebiga ka duwan.

Muranka sharciga diinta

Xusidda Mowliidka waa arrin lagu khilaafsan yahay culimada Islaamka. Dadka taageersan waxay ku doodaan inay tahay hab ammaan iyo waano loogu muujiyo Nebiga, oo aan diinta ka horreyn. Kooxaha ka soo horjeeda — gaar ahaan qaar ka mid ah aqoonyahannada Salafiga iyo Wahhaabiga — waxay ku tilmaamaan bidci, iyagoo sheegaya inaan xusid noocaas ah laga aqoonsanayn jiilkii ugu horreeyay ee Muslimiinta. Sababtaas Sacuudi Carabiya iyo qaar ka mid ah waddamada kale ma aqoonsanaan xuska rasmi ah, halka waddamo badan oo Muslim ah ay maalintaas ka dhigeen fasax rasmi ah.

Taariikhda soo bixitaanka

Xusidda dhalashada Nebiga si nidaamsan ayaa la sheegaa inay bilaabatay qarniyada dhexe, iyada oo dowladihii Faadimiyiinta Masar iyo hoggaamiyeyaal kale ay abaabuleen munaasabado dadweyne. Kadib waxay ku faaftay dunida Islaamka, gaar ahaan iyada oo lagu wado shabakadaha suufiyada.