Musanbiig

Musanbiig (Mozambique) waa dal ku yaal koonfur-bari qaaradda Afrika. Wuxuu xeeb dheer ku leeyahay Badweynta Hindiya, wuxuuna kaga soo horjeedaa jasiiradda Madagaskar iyada oo u dhaxaysa Marinka Musanbiig. Caasimaddiisu waa Maputo, oo ku taal cidhifka koonfureed ee dalka.

Dalka waxaa xuduud la leh Tanzania (waqooyi), Malawi iyo Zambia, Zimbabwe, iyo Koonfur Afrika iyo Eswatini (koonfur). Luqadda rasmiga ah waa Boortaqiiska, laakiin waxaa si ballaadhan loogu hadlaa luqado Bantu ah oo badan. Dadweynuhu waa dad isku dhafan diinta Islaamka, Masiixiyadda iyo caqiidooyin dhaqameed.

Taariikh

Xeebaha Musanbiig waxay qarniyo badan qayb ka ahaayeen ganacsiga badeed ee Badweynta Hindiya, kaas oo isku xidhay Bariga Afrika, Carabta, Faaris iyo Hindiya. Magaalooyin xeebeed sida Sofala iyo Jasiiradda Musanbiig waxay ahaayeen xarumo ganacsi. Bortuqiisku waxay bilaabeen joogitaan xeebeed dhammaadkii qarnigii 15aad, kadibna waxay dhistay maamul gumeysi oo dalka oo dhan gaadhay.

Dagaal hubaysan oo ay hogaaminaysay FRELIMO ayaa bilowday 1964, madaxbannaanidiina waxaa la helay 1975. Kadib, dalka wuxuu galay dagaal sokeeye u dhexeeyay dawladda FRELIMO iyo kooxda RENAMO, kaas oo ku dhammaaday heshiis nabadeed horraantii 1990-meeyadii. Wixii ka dambeeyay, waxaa la qabtay doorashooyin isdaba-joog ah, iyadoo FRELIMO ay xukunka hayso.

Juqraafi iyo dhaqaale

Musanbiig wuxuu leeyahay bannaanka xeebeed oo ballaadhan iyo dooxooyin webiyo, oo uu ugu weyn yahay Webiga Zambezi. Dhaqaalaha wuxuu ku tiirsan yahay beeraha, kalluumaysiga, macdanta iyo tamarta. Waxaa la helay kayd weyn oo gaas dabiici ah oo ku yaal xeebaha waqooyi ee gobolka Cabo Delgado, taas oo keentay mashaariic maalgashi oo waaweyn. Dekedaha sida Beira, Nacala iyo Maputo waxay wadooyin ganacsi u yihiin dalalka aan badda lahayn ee gudaha ku xeeran.

Caqabadaha casriga ah

Waqooyiga dalka, gaar ahaan Cabo Delgado, waxaa laga soo sheegay weerarro hubaysan tan iyo 2017, taas oo sababtay barakac ballaadhan iyo hakad ku yimid qaar ka mid ah mashaariicda tamarta. Sidoo kale, dalka waxaa si joogto ah u saameeya duufaanno iyo daadad ka yimaada Badweynta Hindiya, kuwaas oo waxyeello u geysta kaabayaasha iyo beeraha.