Museylima Al-kadaab
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
1 luqadood
Museylima (magaciisa buugaagta taariikhda lagu xusay ee caanka ah waa Maslama bin Xabiib) wuxuu ka mid ahaa madaxda beesha Banii Xaniifa ee deggan aagga Yamaama, oo ku taal bartamaha Jaziiradda Carabta (waa gobolka hadda loo yaqaan Al-Qasiim/Riyadh ee Sacuudiga). Wuxuu ku caan baxay inuu nebinnimo sheegtay muddo la mid ah ama ku dhow xilligii ugu dambeeyay ee nolosha Nabi Muxammad. Buugaagta taariikhda Islaamka waxay ugu yeeraan 'Al-Kadaab', oo macnaheedu yahay been-sheegaha; naanaystaas waa mid ay bixiyeen dhinaca ka soo horjeeday, ma aha magac uu isu bixiyay.
Xiisaha uu leeyahay taariikhda Museylima wuxuu ku xiran yahay doorka uu ka qaatay dagaalladii loo yaqaan Xuruubur-Ridda (dagaalladii ridda), oo ahaa isku dhacyo dhacay wixii ka dambeeyay geerida Nabi Muxammad ee sanadkii 632-kii miilaadiga. Beelo badan oo Carbeed ayaa diiday inay canshuurta zakada u dhiibaan dowladdii cusbayd ee Madiina, qaarna waxay raaceen hoggaamiyeyaal nebinnimo sheegtay. Museylima wuxuu ahaa kii ugu awoodda badnaa hoggaamiyeyaashaas, maxaa yeelay wuxuu haystay beel tiro badan iyo dhul beeraley ah oo dakhli leh.
Asalka iyo bilowga sheegashadiisa
Ilaha taariikhda ee Islaamka waxay sheegaan in wafdi ka socday Banii Xaniifa uu Madiina yimid, Museylimana uu la socday ama uu Yamaama ku sugnaa. Kadib wuxuu sheegtay in nebinnimada lala wadaago Nabi Muxammad, isagoo soo jeediyay in dhulka la kala qaybsado: qayb Qureysh leedahay, qaybna Banii Xaniifa. Waxaa la wariyay inuu warqad u diray Nabi Muxammad oo arrintaas ku bandhigay, jawaabtiina ay ahayd diidmo. Museylima wuxuu kaloo tiriyay hadallo sajac ah (hadal qaafiyad leh) oo uu ku dayanayay qaabka Qur'aanka; taasi waxay ka mid ahayd sababihii dadka qaarkiis u raaceen kuwa kalena u diideen.
Dagaalka Yamaama
Markii Abuu Bakar noqday khaliifkii ugu horreeyay, wuxuu diray ciidamo lagula tacaalayo beelaha diiday xukunka Madiina. Ciidan hoos yimid Khaalid bin Al-Waliid ayaa Yamaama ku qabsaday dagaal culus oo loo yaqaan Dagaalka Yamaama (ama Dagaalka Cagaarka/Xadiiqat al-Mawt ee buugaagta lagu magacaabo). Museylima ayaa dagaalkaas lagu dilay, ciidankiisiina wuu kala firdhay. Kadib Banii Xaniifa waxay ku soo laabteen xukunka dowladda Madiina.
Saamayn taariikheed
Dagaalka Yamaama waxaa lagu xusaa in tiro badan oo Qur'aanka xafiday ay ku dhinteen. Warar taariikhi ah ayaa sheegaya in taasi ay ka mid ahayd sababihii Cumar bin Al-Khaddaab ugu taliyay Abuu Bakar in Qur'aanka hal buug lagu soo ururiyo. Sidoo kale guuldarrada Museylima waxay caddaysay in xukunka Madiina uu awood ku yeeshay bartamaha Jaziiradda, taasoo horseeday balaarinta dambe.