Mushahar

Mushahar waa lacag joogto ah oo shaqo-bixiye u bixiyo shaqaale, badanaa bil kasta ama toddobaad kasta, iyada oo lagu salaynayo heshiis shaqo. Mushaharku wuxuu inta badan go'an yahay: ma beddelmo si toos ah marka saacadaha shaqadu yar yihiin ama badan yihiin, taas oo ka duwan bixinta saacadlaha ah (ujrada saacaddu) oo lagu xisaabiyo tirada saacadaha la shaqeeyay.

Mushaharku waa qayb ka mid ah magdhawga guud ee shaqada. Magdhawga guud wuxuu sidoo kale ku jiri karaa gunno (allowance) sida gaadiid, guri iyo caafimaad, abaalmarin waxsoosaar (bonus), iyo kaydka hawlgabka. Sidaas darteed lacagta shaqaalaha gacanta ku soo gasho — oo loo yaqaan mushaharka saafiga ah — waxay ka duwan tahay mushaharka guud ee heshiiska ku qoran, maadaama laga jaro canshuur iyo wax-ka-goyn kale.

Sida loo go'aamiyo

Heerka mushaharka waxaa saameeya dhowr arrimood: xirfadda iyo waayo-aragnimada shaqaalaha, mas'uuliyadda booska, suuqa shaqada ee gobolka, iyo awoodda maaliyadeed ee hay'adda. Meelo badan waxaa jira gorgortan wadareed (collective bargaining) oo ururrada shaqaaluhu la galaan shaqo-bixiyaha si loo dejiyo miisaanka mushaharka. Dawladaha qaar waxay dejiyaan mushaharka ugu hooseeya ee sharciga ah oo shaqo-bixiyuhu ka hooseyn karin.

Mushaharka dhabta ah iyo kan lambarka

Mushaharka lambarka (nominal) waa tirada lacagta la bixiyo. Mushaharka dhabta ah (real) wuxuu tilmaamayaa awoodda wax-iibsiga ee lacagtaas, iyada oo la eegayo heerka qiimaha alaabta. Marka sicir-bararku kor u kaco, mushahar aan beddelmin wuxuu awood-iibsigiisu hoos u dhacaa. Sababtaas awgeed heshiisyada shaqada qaar waxay ku jiraan hagaajin joogto ah oo la xiriirta tusmada qiimaha alaabta.

Qaybta rasmiga ah iyo tan aan rasmiga ahayn

Dalal badan, gaar ahaan kuwa dakhligoodu hooseeyo, qayb weyn oo shaqaalaha ah waxay ka shaqeeyaan qaybta aan rasmiga ahayn, halkaas oo aan lagu bixin mushahar joogto ah oo heshiis qoran ku salaysan. Halkaas dakhligu wuxuu ku xiran yahay maalin-shaqo ama hawl la dhammeeyay, ilaalinta shaqaaluhuna way yar tahay.