Muuse (beel)

Muuse waa magac beeleed oo ku soo noqnoqda abtirsiinyada Soomaalida. Waa magac asal ahaan Carabi ah oo diinta Islaamka la soo galay, waxaana loo bixiyaa awoowayaal badan oo kala duwan. Sidaas darteed, magaca 'Muuse' kaligiis ma tilmaamayo hal koox oo cayiman, ee waxa lagu kala garanayaa awoowayaasha ka horreeya iyo kuwa ka dambeeya ee abtirsiinta.

Nidaamka bulshada Soomaaliyeed, beeshu waa koox is-abtirsata oo isku aabbe soo laabata. Magacyada laamaha waxa badanaa loo bixiyaa magaca awoowaha laanta dhashay. Marka magaca uu ku soo noqnoqdo laamo kala fog, waxa loo baahdaa in la sheego silsilada abtirsiinta oo dhan si looga hortago isku-qasnaan.

Magaca iyo asalkiisa

Muuse waa qaabka Soomaalida ee magaca nebi Muuse (Moses). Magacyada nebiyada — sida Maxamed, Ismaaciil, Ibraahim, Yuusuf iyo Muuse — waxay ka mid yihiin kuwa ugu badan ee lagu magacaabo abtirsiinyada Soomaalida tan iyo faafitaanka Islaamka gobolka Geeska Afrika. Taasi waxay macnaheedu tahay in isku-magac-ahaanshuhu uusan lafteedu caddayn xidhiidh dhiig ah oo dhow.

Habka isticmaalka

Marka la hadlayo 'Muuse' oo beel ah, dadka isticmaalaa waxay inta badan ula jeedaan laan gaar ah oo ku dhex jirta qabiil weyn. Xidhiidhka bulsho ee muhiimka ah — sida xal-u-helidda khilaafaadka, bixinta mag, iyo isku-tashiga dhaqaale — waxa uu inta badan ka dhacaa heerka laanta yar (jilib) ee ka hooseeya magaca guud, ee ma aha heerka magaca kaliya.

Diiwaangelinta

Diiwaanada macluumaadka furan, sida Wikidata, waxay magaca ku hayaan aqoonsi gaar ah (Q6940439) oo lagu xidhi karo maqaallo luqado kala duwan ku qoran. Diiwaangelintaas ma micnaheedu tahay in cilmi-baaris taariikhi ah la sameeyay; waxay badanaa ka soo jeedaan qoraallo bulsho oo aan la xaqiijin.