Muxamad Al-faatix
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
108 luqadood
Muxamad Al-faatix (Turki: II. Mehmed) wuxuu ahaa suldaankii toddobaad ee Boqortooyada Cusmaaniyiinta. Wuxuu dhashay sannadkii 1432 magaalada Edirne, wuxuuna dhintay sannadkii 1481. Waxa uu caan ku yahay qabsashadii magaalada Qustanniniya (Constantinople) sannadkii 1453, taas oo dhammaysay Boqortooyadii Bidsaanteen (Byzantine).
Naanaystiisa 'Al-faatix' waxay macnaheedu tahay 'furaha' ama 'qabsadaha'. Wuxuu boqornimada qabtay laba jeer: markii hore isaga oo dhallinyaro ah, ka dibna mar labaad sannadkii 1451 ka dib geeridii aabbihiis, Muraad II.
Qabsashada Qustanniniya
Sannadkii 1453 ciidamada Cusmaaniyiinta ayaa go'doomiyay Qustanniniya. Go'doonku wuxuu socday toddobaadyo, waxaana la adeegsaday madaafiic waaweyn oo derbiyada magaalada burburiyay. Magaaladu waxay ku dhacday gacanta Cusmaaniyiinta bishii Maajo 1453. Boqorkii ugu dambeeyay ee Bidsaanteen, Konstantiin XI, ayaa dagaalka ku dhintay.
Xukunkiisa
Ka dib qabsashada, Muxamad Al-faatix wuxuu Qustanniniya ka dhigay caasimadda boqortooyada. Wuxuu dib u dhisay magaalada, dad badanna soo guuriyay si ay u degaan. Kaniisaddii weynayd ee Hagia Sophia waxaa loo beddelay masaajid. Xukunkiisa waxaa lagu balaariyay dhulal ku yaal Balkanka iyo Anadolu, oo ay ka mid yihiin Serbia, Bosnia iyo Trebizond.
Maamul iyo dhaxal
Muxamad Al-faatix wuxuu soo saaray xeerar maamul oo qaabeeyay dhismaha dawladda Cusmaaniyiinta muddo qarniyo ah. Wuxuu u oggolaaday kooxo diimeed oo kala duwan, sida Kiristaanka Ortodokska iyo Yuhuudda, inay ilaaliyaan hay'adahooda diimeed iyaga oo hoos yimaada nidaamka boqortooyada. Wiilkiisa Bayaziid II ayaa ku xigay xukunka.