Naas

Naas waa xubin ku taal xabadka hore ee naasleyda (xayawaanka caanaha nuuga). Waxay ka kooban tahay unugyo caano-soosaar ah, xididdo caano-qaad ah, xaydh (baruur) iyo maqaar. Xubintan ayaa ka dhigan tahay astaanta ugu weyn ee naasleyda: dhalaanka waxaa lagu quudiyaa caanaha naaska ka soo baxa.

Bini'aadamka, dheddigga iyo labka labaduba naas ayaa leeyihiin, laakiin naaska dheddigga waxaa ka horumaraya wakhtiga qaan-gaarka, waana kan caanaha soo saara marka uur iyo dhalmo dhacaan. Naaska labka wuxuu ku hadhaa xaalad aan horumarin oo aan caano soo saarin, in kastoo unugyada aasaasiga ah ay jiraan.

Qaab-dhismeedka

Gudaha naaska waxaa ku jira kooxo unug ah oo loo yaqaan lobes (qaybo), kuwaas oo mid kastaa u kala qaybsan yahay lobules. Lobule-yadaas waxay ka kooban yihiin kelmado yaryar oo caanaha soo saara (alveoli). Caanaha waxaa loo maraa xididdo (ducts) oo isa soo taxa una gudbiya dhunkaanka (nipple). Meesha madow ee dhunkaanka ku wareegsan waxaa loo yaqaan areola. Inta u dhaxaysa unugyada caano-soosaarka waxaa ka buuxa xaydh; cabbirka naaska badanaa wuxuu ku xiran yahay xaddiga xaydhda.

Horumarka iyo hormoonnada

Horumarka naaska waxaa maamula hormoonno, gaar ahaan estrogen iyo progesterone. Qaan-gaarka waxay keenaan ballaarinta xididdada iyo urursanaanta xaydhda. Uurka wakhtigiisa, hormoonnada prolactin iyo oxytocin waxay diyaariyaan naaska caano-soosaarka iyo daadinta caanaha marka ilmaha nuugayo. Kadib xilliga caadada joogsata (menopause), unugyada caano-soosaarka waxay yaraadaan.

Naas-nuujinta

Shaqada ugu muhiimsan ee bayoolaji ahaan waa quudinta dhallaanka. Maalmaha ugu horreeya dhalmada kadib, naaska wuxuu soo saara dareere loo yaqaan colostrum, kaas oo hodan ku yahay unugyo difaac. Kadib waxaa yimaada caano dhab ah. Hay'adaha caafimaadka caalamiga ah waxay ku talo bixiyaan in ilmaha uu naaska ku koro bilowga nolosha, iyadoo faa'iidooyin nafaqo iyo difaac la xiriirsan yihiin.

Caafimaad iyo cudurro

Naaska waxaa ku dhici kara xanuunno kala duwan: bararka iyo caabuqa (mastitis) oo badanaa la xiriira xilliga nuujinta, buro aan halis ahayn sida fibroadenoma iyo cyst, iyo kansarka naaska. Kansarka naaska waa mid ka mid ah noocyada kansarka ugu badan ee dumarka. Baaritaanka hore — oo ay ka mid yihiin is-baaris, baaritaanka dhakhtar iyo mammography — waxaa loo isticmaalaa in xanuunka la helo goor hore.

Dhinaca bulshada

Naaska wuxuu bulshooyinka badan ku leeyahay macne dhaqan iyo diin ah oo ka baxsan shaqadiisa bayoolaji. Sharciyada iyo caadooyinka ku xiran daboolidda ama muujinta naaska si weyn ayey uga kala duwan yihiin waddan iyo waddan. Sidoo kale waxaa jira qalliinno wax-ka-beddel ah (yareyn, weynayn, ama dib-u-dhis kadib kansar) oo caafimaad iyo muuqaal labadaba loo sameeyo.