Nabi

Nabi (jamac: nabiyo ama nabiyada) waa ereyga lagu tilmaamo qof, sida ay diinaha samaawiga ahi qabaan, loo doortay inuu farriin ka gudbiyo Ilaah una sheego dadka. Ereyga wuxuu ka soo jeedaa xididka Semitiga ah ee macnihiisu yahay 'ku dhawaaqid' ama 'wargelin'. Luqadaha kale waxaa loogu yeeraa نبي (Carabi), Prophet (Ingiriisi), iyo Peygamber (Turki).

Fikradda nabiga waxay udub-dhexaad u tahay Yuhuudda, Masiixiyadda iyo Islaamka. Diin kastaa waxay leedahay liis nabiyo ah iyo qeexid u gaar ah oo ku saabsan doorka, awoodda iyo xilliga ay nabiyadu soo mareen. Cilmi-baarayaasha taariikhda iyo cilmiga diimaha waxay sidoo kale falanqeeyaan sida bulshooyinku u aqoonsan jireen hoggaamiyeyaal diimeed oo warcelin bixiya.

Macnaha ereyga

Af-Soomaaliga ereyga 'nabi' wuxuu si toos ah uga soo galay Carabiga. Ereyga Giriigga ah ee 'prophētēs', oo aasaas u ah magaca Yurubiyaanka, macnihiisu waa 'kan hor hadla' ama 'kan af u ah'. Labada xidid waxay ku wada dhacayaan fikradda gudbinta farriin, ee ma aha oo keliya sheegidda waxa mustaqbalka dhici doona.

Islaamka

Islaamka wuxuu kala saaraa 'nabi' iyo 'rasuul' (rasuul). Sida ay culimadu badanaa qeexaan, rasuulku waa nabi lagu soo dejiyey shareeco cusub ama kitaab, halka nabiga kalena uu ku daco shareecadii hore. Nabiyada Quraanka ku magacaaban waxaa ka mid ah Aadam, Nuux, Ibraahim, Muuse, Ciise iyo Muxammad. Caqiidada Islaamku waxay qabtaa in Muxammad uu yahay kii ugu dambeeyay ee nabiyada, taas oo loo yaqaan 'khaatam an-nabiyyiin'.

Yuhuudda iyo Masiixiyadda

Kitaabka Cibraaniga ah wuxuu ka kooban yahay qaybo la yiraahdo Nebiim (nabiyada), oo ay ku jiraan qoraallada la xidhiidha Ishacyaah, Irmiyaah iyo Xesqiyeel. Farriimahoodu badanaa waxay ku saabsanaayeen caddaalad bulsho, ku noqoshada axdiga, iyo digniin loo jeediyo boqorrada iyo dadweynaha. Masiixiyaddu waxay aqbashaa nabiyadaas, iyadoo Ciise siisa darajo ka duwan oo ay diinta u aragto kaalin gooni ah.