Nebal

Nebal (Ingiriisi: Nepal) waa dal ku yaal koonfurta Aasiya. Ma laha xeeb badeed; waxaa xuduud la leh Shiinaha (gobolka Tibet) dhinaca waqooyi iyo Hindiya dhinacyada bari, koonfureed iyo galbeed. Caasimadda waa Kathmandu, oo sidoo kale ah magaalada ugu weyn.

Dhulka Nebal wuxuu si degdeg ah uga kacaa bannaanka hooseeya ee Terai ilaa buuraha Himalaya. Buurta Everest, oo ah meesha ugu sarreysa dhulka, waxay ku taal xadka Nebal iyo Tibet. Kala duwanaanshaha dhulka ayaa saameeya cimilada, beeraha iyo qaabka dadku u degan yahay.

Taariikh iyo nidaamka dowladnimo

Muddo dheer Nebal waxaa maamulayay boqortooyo. Qarniyada dambe waxaa dalka ka dhacay isbeddello siyaasadeed oo isku xigxiga, oo ay ku jiraan dagaal sokeeye iyo dhaqdhaqaaq Maoist ah oo socday sannadihii 1990-meeyada iyo 2000-meeyada. Nidaamka boqortooyada waa la joojiyay, dalkuna wuxuu noqday jamhuuriyad federaal ah. Dastuur cusub ayaa la ansixiyay 2015, wuxuuna dalka u qaybiyay gobollo federaal ah.

Dad iyo bulsho

Dadweynaha Nebal waa mid isugu jira qowmiyado iyo luqado badan. Nebaali (Nepali) waa luqadda rasmiga ah ee dawladda, laakiin luqado kale oo badan ayaa gobolo gaar ah lagaga hadlaa. Diinta Hinduuga ayaa ah tan ugu badan, waxaana sidoo kale jira Buddhiyiin, Muslimiin iyo kooxo kale. Lumbini, oo ku taal koonfurta dalka, waxaa loo aqoonsan yahay meeshii uu ku dhashay Buddha.

Dhaqaale

Beeruhu waa ilo shaqo oo muhiim u ah qayb weyn oo dadka ah. Dalxiiska buuraha iyo fuulitaanka — gaar ahaan gobolada Everest iyo Annapurna — waxay dalka u keenaan lacag qalaad. Lacagaha ay soo diraan Nebaaliyiinta ka shaqeeya dibadda, oo ay ku jiraan Bariga Dhexe iyo Maleyshiya, waa qayb weyn oo dakhliga qoysaska ah.