Nidar

Nidar (dhaar) waa hadal si rasmi ah loo sheego oo qofku ku caddeeyo in wax uu sheegayaa run yihiin, ama uu ku ballanqaadayo inuu waajib gudo. Waxa nidarka ka dhigaya mid ka duwan ballan caadi ah waa in lagu xidho waxyaabo qofka la tixgeliyo inuu weyneeyo — sida magaca Ilaahay, sharafta qofka, ama masuuliyad sharci.

Nidarku wuxuu ka muuqdaa maxkamadaha, ciidamada, xafiisyada dowladda, iyo dhaqamada bulshada. Ujeeddadiisu waa in la abuuro cawaaqib: qofka dhaar galay, haddii uu been sheego ama ballanka jebiyo, wuxuu la kulmi karaa ciqaab sharci ah, cambaareyn bulsho, ama masuuliyad diimeed.

Qaabka shaqada

Inta badan nidarku wuxuu leeyahay saddex qaybood: qofka dhaaranaya, waxa lagu dhaaranayo, iyo waxa la ballanqaadayo. Waxaa badanaa la raaco astaan muuqata — gacan kor loo taago, buug diimeed la taabto, ama ereyo go'an oo si xafid ah loo sheego. Astaamahaasi waxay muujinayaan in ficilku yahay mid rasmi ah, ma ahan sheeko caadi ah.

Nidarka maxkamadaha

Nidamada garsoorka ee badankood, markhaatiga waxaa laga codsadaa inuu dhaarto ka hor inta uusan marag furin. Been-abuurka ka dib dhaarka — oo Ingiriisiga lagu magacaabo perjury — waa dembi gaar ah oo ka duwan been caadi ah. Sidoo kale, dacwadaha qaarkood ee sharciga Islaamka, dhaarku wuxuu qayb ka yahay habka caddaynta marka caddayn kale la waayo.

Nidarka xafiisyada iyo shaqada

Madaxda dowladaha, garsoorayaasha, saraakiisha ciidanka iyo shaqaalaha qaar waxay dhaartaan marka xilka la wareegayaan. Dhaartaas waxay caadi ahaan ku xidhaysaa qofka dastuurka ama sharciga dalka, ee ma ahan shakhsi gaar ah. Xirfadaha qaar, sida dhakhtarnimada, waxay leeyihiin dhaar xirfadeed oo qeexaya anshaxa shaqada.

Dhaqanka Soomaaliyeed

Nidamada xeer-dhaqameedka Soomaaliyeed, dhaarku wuxuu ahaa qalab lagu xalliyo muranno marka goobjoogayaal la waayo, gaar ahaan arrimaha dhaca, dhaawaca, iyo xuduudaha daaqa. Waxaa la isticmaali jiray dhaarta koox — qofka la eedeeyay iyo tiro nin ah oo reerkiisa ka mid ah oo isla dhaarta — si masuuliyadda loo faafiyo. Cabsida cawaaqibka dhaar been ah ayaa ahayd sababta habkaas u shaqeeyo.