Proxima Centauri
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
89 luqadood
Proxima Centauri waa xiddigta ugu dhow nidaamka qorraxdeenna. Waxay ku taallaa masaafo qiyaastii 4.2 sano-iftiin ah (sano-iftiin waa masaafada uu iftiinku ku socdo hal sano). Waxay ka muuqataa xagga koonfureed ee cirka, gudaha kooxda xiddigaha ee Centaurus.
Waa xiddig nooca loo yaqaan 'cas oo yar' (red dwarf). Cabbirkeeda iyo culayskeeda aad ayey uga yar yihiin kuwa Qorraxda, iftiinkeeduna aad buu u liitaa, sidaas darteed indhaha qaawan lagumaa arki karo in kasta oo ay dhow tahay. Heerkulka dusheeda wuxuu ka hooseeyaa kan Qorraxda, taasna waxay keentaa in iftiinkeedu u badan yahay mid casaan iyo infrared ah.
Xiriirka nidaamka Alpha Centauri
Proxima Centauri waxay la xiriirtaa labada xiddig ee Alpha Centauri A iyo B, kuwaas oo isku wareegaya. Proxima waxay ka fog tahay lammaanahaas masaafo aad u weyn, wareeggeeduna wuxuu qaataa mudo aad u dheer oo kumanaan sano ah. Sababtaas awgeed waxaa mararka qaar loo yaqaan Alpha Centauri C.
Firfircoonida iyo qulqulka
Proxima waa xiddig firfircoon (flare star). Waxay soo saartaa qarxyo iftiin oo degdeg ah oo iftiinkeeda kordhiya muddo gaaban, gaar ahaan mowjadaha X-ray iyo ultraviolet. Qarxyadaas waxay saameyn ku yeelan karaan jawiga meerayaasha ku wareegsan, taas oo su'aalo ka taagta suurtagalnimada nolosha.
Meerayaasha
Sannadkii 2016 waxaa lagu dhawaaqay in la helay meere loo bixiyay Proxima Centauri b, kaas oo cabbirkiisu u dhow yahay Dhulka oo ku dhex jira aagga la sheego in biyo dareere ah ay ku suurtoobi karaan. Waxaa sidoo kale la soo jeediyay musharrixiin meerayaal kale ah oo lagu ogaaday habka isbeddelka xawaaraha xiddigta (radial velocity).