Punk rock
Ka Halbeeg, ensaykloobediyada furan · In English
1 luqadood
Punk rock waa nooc ka mid ah muusigga rock, oo si cad u soo shaac baxay dabayaaqadii 1970-meeyadii Maraykanka iyo Boqortooyada Ingiriiska. Heesaha punk badanaa waa gaaban, xawaarahooda sare, qalabkoodana waa gitaar koronto, bas gitaar, dhirbaaxo (drums) iyo cod. Isticmaalka farsamooyinka muusiga waa fudud: cod-raac (chords) yar, laxan toos ah, iyo cod hees ah oo ku dhow hadal ama qaylo.
Punk ma ahayn oo kaliya muusig; wuxuu ahaa hab shaqo. Kooxo yaryar ayaa iyagu iska duubay heesahooda, iska daabacay joornaallo yaryar (loo yaqaan 'fanzine' ama 'zine'), oo iska soo agaasimay bandhigyo goob yaryar ah. Habkan waxaa lagu magacaabaa DIY, oo micnihiisu yahay 'iska sameyso', taas oo yareysay ku tiirsanaanta shirkadaha muusigga waaweyn.
Asalka iyo horumarka hore
Punk waxaa ka soo dhex baxay kooxo rock ah oo 1960-meeyadii iyo bartamihii 1970-meeyadii isticmaalay cod adag oo aan la sifeynin, taas oo mararka qaarkood loo yaqaan 'proto-punk'. New York waxay noqotay xarun hore, gaar ahaan goobo bandhig yaryar. Boqortooyada Ingiriiska, 1976 iyo 1977, punk wuxuu noqday arrin warbaahinta si weyn ka hadashay, kooxaha caanka ahna waxay heleen dareen bulsheed ballaaran, gaar ahaan dhalinyarada shaqo la'aanta iyo caajiska ka cabanaysa.
Astaamaha muusigga
Heesta punk badanaa waxay socotaa laba ilaa saddex daqiiqo. Cod-raaca gitaarka waxaa lagu ciyaaraa si xoog leh iyo dhawaaq la qasay (distortion). Erayada heesaha waxay taabtaan siyaasadda, xaaladda dhaqaale, cabashada awoodda, iyo nolol maalinlaha ah. Codka heesta lama sifeynin si tafatiran; taas ayaa noqotay astaan la doortay, ma aha khalad farsamo.
Muuqaal iyo dhaqan
Punk waxaa la xiriiriyay dhar iyo timo muuqaal gooni ah: jeegooyin maqaar ah, biinno (safety pins), funaanado ay ku yaal calaamado la sawiray, iyo timo midab kala duwan. Dhaqanka punk wuxuu sidoo kale soo saaray naqshad joornaal ah oo la iska qorayo, sawiro la gooyay iyo far isku dhafan. Wax badan oo naqshadeynta punk ah waxay ka dhalatay qalab jaban oo la heli karo, ma ahayn ikhtiyaar naqshadeeye xirfad leh.
Kala qaybsanaanta dambe
Bilowgii 1980-meeyadii, punk wuxuu u kala baxay laamo badan: hardcore punk oo xawaare iyo cadaadis sare leh; post-punk oo tijaabiyay dhawaaqyo cusub iyo qaab-dhismeed kala duwan; iyo laamo kale sida ska-punk, pop-punk iyo anarcho-punk. Laamahaas mid kastaa wuxuu leeyahay shabakado bandhig iyo shirkado yaryar oo gaar ah, qaarna waxay dib u galeen suuqa muusigga weyn 1990-meeyadii.